ده گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٠
مرده است ؟ ! بهتر اینکه از بعضی از اموات مثل شیخ انصاری که به اعتراف خود مجتهدین زنده از همه آنها عالمتر و محققتر بوده تقلید کنند . اساسا " رمز اجتهاد " در تطبیق دستورات کلی با مسائل جدید و حوادث متغیر است . مجتهد واقعی آنست که این رمز را به دست آورده باشد ، توجه داشته باشد که موضوعات چگونه تغییر میکند و بالتبع حکم آنها عوض میشود . و الا تنها در مسائل کهنه و فکر شده فکر کردن و حداکثر یک علی الاقوی را تبدیل به علی الاحوط کردن و یا یک علی الاحوط را تبدیل به علی الاقوی کردن هنری نیست و اینهمه جار و جنجال لازم ندارد . اجتهاد البته شرائط و مقدمات زیادی دارد . مجتهد ، علوم مختلفی را باید طی کرده باشد ، از ادبیات عرب و منطق و اصول فقه و حتی تاریخ اسلام و فقه سایر فرق اسلامی . و مدتها ممارست لازم است تا یک فقیه واقعی و حسابی پیدا شود . تنها با خواندن چند کتاب ادبی در نحو و صرف و معانی و بیان و منطق و بعد سه چهار کتاب معین از سطوح از قبیل فرائد و مکاسب و کفایه و بعد چند سال درس خارج ، کسی نمیتواند طبق معمول ادعای اجتهاد کند و کتاب وسائل و جواهر را جلویش بگذارد و پشت سر هم فتوا بدهد . باید راستی او تفسیر و از حدیث یعنی از چندین هزار حدیث که در طول ٢٥٠ سال از زمان حضرت رسول ( ص ) تا زمان امام عسکری ( ع ) صادر شده ، و محیط صدور این احادیث یعنی تاریخ اسلام ، و فقه سایر فرق اسلامی و از رجال و طبقات رواه آگاهی داشته باشد . آیة الله بروجردی اعلی الله مقامه براستی فقیه بود . من عادت ندارم از کسی نام ببرم . ایشان هم تا زنده بودند در سخنرانیهایم از ایشان نام