نمی‌رود موفقیت زیادی نصیب گردد . از خصوصیات دین مقدس اسلام اینست که مسؤولیت مشترک به وجود آورده‌ است . همه مسؤول حفظ و رعایت و راهنمائی و هدایت یکدیگرند . هر کس که‌ خود را در برابر اسلام مسؤول می‌شمارد خود به خود نسبت به سازمان رهبری آن‌ احساس مسؤولیت می‌کند . برخی از اندیشمندان اجتماعی ما ، به واسطه عدم علاقه و اعتقاد ، ممکن‌ است هیچگاه درباره سازمان روحانیت و مشکلات آن و راه حل آنها نیندیشند ، همان‌طوری که همه علاقه‌مندان کوتاه فکر و بی‌خبر نیز هیچگاه اینگونه‌ اندیشه‌ها در مغز ساده‌شان راه نمی‌یابد . اما علاقه‌مندان روشن‌اندیش اسلام ، یکی از مهمترین موضوعات که فکر آنها را به خود مشغول می‌دارد ، همین‌ موضوع است . این بنده که همه افتخارش اینست که در سلک این طبقه منسلک است و خوشه‌چینی از این خرمن به شمار می‌رود و در خانواده‌ای روحانی رشد و نمو یافته و در حوزه‌های علوم دینی عمر خویش را به سر برده ، تا آنجا که به‌ یاد دارد از وقتی که می‌توانسته اندکی در مسائل اجتماعی بیندیشد در اطراف‌ این موضوع فکر می‌کرده است .

ریشه اصلی

در حدود سیزده سال پیش شبی در قم ، در یک محفل دوستانه مرکب از گروهی از اساتید و فضلا ، که اینجانب نیز افتخار حضور در آن جلسه را داشت ، سخن از مشکلات و نواقص سازمان روحانیت به میان آمد . سخن در این بود که چرا در گذشته حوزه‌های علمی و روحانی ما از لحاظ