سهولت اطاعت می‌کند . آنکس که بر مرکب چموش هوا و هوس و شهوت و حرص و طمع و جاه‌طلبی‌ سوار است و تکیه گاهش این امور است زمام اختیار از دست خودش گرفته‌ شده و به این امور سپرده شده ، دیوانه‌وار به دنبال این امور می‌دود ، دیگر عقل و مصلحت و مال اندیشی در وجود او حکومتی ندارد ، و اما آنکه‌ تکیه‌گاهش تقوا است و بر مرکب ضبط نفس سوار است عنان اختیار در دست‌ خودش است و به هر طرف که بخواهد در کمال سهولت فرمان می‌دهد و حرکت‌ می‌کند . در خطبه ١٨٩ می‌فرماید : « فان التقوی فی الیوم الحرز و الجنة ، و فی غد الطریق الی الجنة » . یعنی تقوا در امروزه دنیا برای انسان به منزله یک‌ حصار و بارو و به منزله یک سپر است و در فردای آخرت راه بهشت است . نظیر این تعبیرات زیاد است ، مثل تعبیر به اینکه « ان التقوی دار حصن‌ عزیز ، و الفجور دار حصن ذلیل ، لا یمنع اهله ، و لا یحرز من لجأ الیه » ( خطبه ١٥٥ ) که تقوا را به پناهگاهی بلند و مستحکم تشبیه فرموده است . این مقدار که گفته شد برای نمونه بود که معنای واقعی و حقیقت تقوا از نظر اسلام شناخته شود و معلوم شود که واقعا چه کسی شایسته است که به او متقی و با تقوا گفته شود . معلوم شد که تقوا حالتی است روحی در انسان که‌ برای روح حالت حصن و حصار و حرز و اسلحه دفاعی و مرکب رام و مطیع را دارد و خلاصه یک قوت معنوی و روحی است .