ده گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٠
مردم آنروز میتوانستند به آنجاها بروند نام برده میشده ، و یا علت
اینست که در آنزمان چین به عنوان یک مهد علمی و صنعتی معروف بوده است
.
این حدیث میگوید تحصیل علم ، جا و مکان معین ندارد ، همان طوری که
وقت و زمان معین هم ندارد .
ممکن است یک تکلیف و فریضه از لحاظ جا و مکان محدودیت داشته باشد ،
نشود آن را در همه جا انجام داد ، مثلا اعمال حج از لحاظ محل و مکان هم
مقید و محدود است . مسلمانان حتما باید اعمال حج را در مکه ، در همان
سرزمینی که توحید و اسلام از آنجا طلوع کرد و به سایر جهانیان رسید ، در
اطراف خانهای که به دست ابراهیم و فرزند پاک نهادش بنا شد انجام یابد
. مسلمانان نمیتوانند با هم توافق کنند و نقطه دیگری را برای اعمال حج
انتخاب کنند . پس این تکلیف از این نظر محدودیت دارد ، اما در انجام
فریضه علم هیچ نقطه معین در نظر گرفته نشده ، هر جا که علم هست آنجا جای
تحصیل و به دست آوردن است ، میخواهد مکه باشد یا مدینه ، مصر باشد یا
شام یا عراق ، یا دورترین نقاط جهان ، میخواهد در مشرق باشد یا مغرب .
یک سلسله احادیث داریم در باب فضل مهاجرت و مسافرت برای علم به
نقاط دوردست ، و حتی آیه کریمه " « و من یخرج من بیته مهاجرا الی الله
و رسوله ثم یدرکه الموت فقد وقع اجره علی الله »" [١] به مهاجرت و
مسافرت در طلب علم تفسیر شده است . در یکی از احادیث معتبر ما
[١] سوره نساء ، آیه ١٠٠ : [ و هر کس از خانه خود به سوی خدا و پیامبرش برای هجرت خارج شود و در راه بمیرد اجرش با خداست ] .