مستعد و برافروخته بود قانع نشد و در تقاضای خود اصرار و سماجت کرد . امیرالمؤمنین ( ع ) شروع به سخن کرد و با بیان بیش از صد صفت و ترسیم‌ بیش از صد رسم از خصوصیات معنوی و مشخصات فکری و اخلاقی و عملی متقیان‌ سخن را به پایان رسانید . مورخین نوشته‌اند که پایان یافتن سخن علی همان‌ بود و قالب تهی کردن همام بعد از یک فریاد همان . مقصود اینست که این کلمه از کلمات شایع و رایج دینی است . در میان‌ عامه مردم هم این کلمه زیاد استعمال می‌شود . این کلمه از ماده " وقی " است که به معنای حفظ و صیانت و نگهداری‌ است . معنای " اتقاء " احتفاظ است . ولی تاکنون دیده نشده که در ترجمه‌های فارسی ، این کلمه را به صورت حفظ و نگهداری ترجمه کنند . در ترجمه‌های فارسی اگر این کلمه را به صورت اسمی استعمال شود مثل خود کلمه‌ " تقوا " و یا کلمه " متقین " ، به پرهیزکاری ترجمه می‌شود . مثلا در ترجمه " « هدی للمتقین »" گفته می‌شود : هدایت است برای پرهیزکاران . و اگر به صورت فعلی استعمال شود خصوصا اگر فعل امر باشد و متعلقش ذکر شود ، به معنای خوف و ترس ترجمه می‌شود . مثلا در ترجمه " « اتقوا الله‌ " یا " « اتقوا النار »" گفته می‌شود : از خدا بترسید . البته کسی مدعی نشده که معنای " تقوا " ترس یا پرهیز و اجتناب است‌ بلکه چون دیده شده لازمه صیانت خود از چیزی ترک و پرهیز است و همچنین‌ غالبا صیانت و حفظ نفس از اموری ، ملازم است با ترس از آن امور ، چنین‌ تصور شده که این ماده مجازا در بعضی موارد به معنای پرهیز و در بعضی‌ موارد دیگر به معنای خوف و ترس استعمال شده است .