ده گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١١
کورکورانه از محیط و عادت آباء و اجداد است نیست ، بلکه میخواهم بگویم
همان تقلید جاهل از عالم و رجوع عامی به فقیه بر دو قسم است : ممنوع و
مشروع .
اخیرا از بعضی مردم که در جستجوی مرجع تقلید هستند گاهی این کلمه را
میشنوم که میگویند میگردیم کسی را پیدا کنیم که آنجا " سر بسپاریم " .
میخواهم بگویم تقلیدی که در اسلام دستور رسیده " سر سپردن " نیست ، چشم
باز کردن و چشم بازداشتن است . تقلید اگر شکل " سر سپردن " پیدا کرد
هزارها مفاسد پیدا میکند .
در اینجا حدیث مفصلی که در این زمینه هست و نوشتهام ، برای شما از رو
میخوانم . جمله معروف « و اما من کان من الفقهاء صائنا لنفسه حافظا
لدینه مخالفا علی هواه مطیعا لامر مولاه فللعوام ان یقلدوه » [١] که از
جمله سندهای تقلید و اجتهاد است جزء همین حدیث است و شیخ انصاری
درباره این حدیث میگوید : آثار صدق از آن نمایان است .
این حدیث در ذیل این آیه کریمه است : « و منهم امیون لا یعلمون
الکتاب الا امانی و ان هم الا یظنون »[٢] . این آیه در مقام مذمت عوام
و بیسوادان یهود است که از علماء و پیشوایان دین خود پیروی و تقلید
میکردند ، و دنباله آیاتی است که روش ناپسند علماء یهود را ذکر میکند .
میفرماید یک عده آنها همان مردم بیسواد و نادان بودند که از کتاب
[١] [ و اما هر یک از فقهاء که خوددار و حافظ دین خود و مخالف هوای نفس و مطیع فرمان مولای خود باشد عوام حق دارند از او تقلید کنند ] . [٢] سوره بقره ، آیه . ٧٨