اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٠ - جدال و مراء در روايات اسلامى
اولئِكَ مَلْعُونُونَ عَلى لِسانِ نَبِيِّهِ؛ خداوند لعنت كند كسانى كه در دين او مجادله و ستيزهجويى مىكنند، آنها بر زبان پيامبر صلى الله عليه و آله مورد لعن قرار گرفتهاند». [١]
٤- در حديث ديگرى از همان امام بزرگوار آمده است كه: «الْجَدَلُ فِى الدِّينِ يُفْسِدُ الْيَقِينَ؛ جدال در دين، سبب فساد ايمان و يقين مىشود». [٢]
٥- در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم: «ايَّاكُمْ وَ الْخُصُومَةَ فِى الدِّينِ فَانَّها تُشْغِلُ الْقَلْبَ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ تُورِثُ النِّفاقَ، وَ تَكْسِبُ الضَّغائِنَ، وَتَسْتَجِيرُ الْكِذْبَ؛ از خصومت در دين (و جدال و پرخاشگرى) بپرهيزيد، چرا كه فكر انسان را از ذكر خدا به خود مشغول مىدارد و سبب اختلاف و نفاق و كينه و عداوت مىگردد و سبب پناه بردن به دروغ مىشود». [٣]
تعبير به خصومت در دين هر چند غير از عنوان جدال است، ولى در اين گونه موارد به همان معنى مىباشد.
٦- شبيه همين معنى از امام على بن موسى الرضا عليه السلام نقل شده است فرمود:
ايَّاكَوَ الْخُصُومَةَ فَانَّها تُورِثُ الشَّكَّ وَ تَحْبِطُ الْعَمَلَ وَ تُرْدِى بِصاحِبِها، وَ عَسى انْ يَتَكَلّمَ بِشَىءٍ فَلا يُغْفَرُ لَهُ؛ از خصومت و جدال كه سبب شك و ترديد مىشود، اعمال انسان را حبط و نابود مىكند و صاحبش را به هلاكت مىكشاند و اى بسا سخنى بگويد كه هرگز بخشوده نشود». [٤]
٧- از نصايحى كه لقمان حكيم به فرزندش كرد نيز توصيه به ترك جدال بود گفت:
يا بُنَىَّ لا تُجادِلِ الْعُلَماءَ فَيَمْقُتُوكَ؛ فرزندم! با دانشمندان ستيزه جويى مكن كه تو را دشمن مىدارند» (و از علومشان محروم مىمانى). [٥]
٨- در حديث ديگرى از امام اميرمؤمنان على عليه السلام مىخوانيم: «مَنْ طَلَبَ الدِّينَ بِالْجَدَلَ تَزَنْدَقَ؛ هر كس دين را با جدال و ستيزه جويى طلب كند كار او به كفر مىكشد». [٦]
٩- امام على بن موسى الرضا عليه السلام به يكى از ياران خود فرمود: «ابلغْ عَنِّى اوْلِيائِىَ
[١]. بحارالانوار، جلد ٢، صفحه ١٢٩، حديث ١٣.
[٢]. غررالحكم، حديث ١١٧٧.
[٣]. بحارالانوار، جلد ٢، صفحه ١٢٨، حديث ٦.
[٤]. همان، صفحه ١٣٤، حديث ٣٠.
[٥]. مجموعه ورّام، جلد ١، صفحه ١١٧، (باب ماجاء فى المراء و المزاح).
[٦]. المحجة البيضاء، جلد ١، صفحه ١٠٧.