از سوى سوم صدق و راستى و امانت به انسان شجاعت و شهامت مى‌بخشد، درحالى كه دروغ و خيانت هميشه انسان را در هاله‌اى از خوف و ترس فرو مى‌برد، مبادا خلاف گويى و خيانت او ظاهر گردد، و تمام نقشه‌هاى او نقش بر آب شود.

از سوى چهارم راست گوى انسان را از بسيارى از گناهان نجات مى‌دهد، چرا كه مى‌داند اگر خلافى كند و از او سؤال كنند، نمى‌تواند اعتراف به گناه خويش نمايد، پس بهتر كه گرد گناه نگردد.

در حديث معروفى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده است كه مردى خدمتش آمد و عرض كرد من گرفتار چهار گناه پنهانى هستم: زنا، شرب خمر، سرقت و دروغ؛ هر يك از اينها را بفرماييد به خاطر شما ترك مى‌كنم. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: دروغ را رها كن.

آن مرد از خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله بازگشت. هنگامى كه تصميم به عمل منافى عفت گرفت به خود گفت فردا پيامبر صلى الله عليه و آله از من سؤال مى‌كند اگر دروغ بگويم پيمان خود را شكستم و اگر راست بگويم حد شرعى بر من جارى مى‌شود، و هنگامى كه تصميم به سرقت و نوشيدن شراب گرفت باز همين فكر براى او پيدا شد به خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمد عرض كرد: «يا رسول‌اللَّه! تمام راه‌هاى گناه را بر من بستى، و من همه آنها را ترك نمودم. [١]

از سوى پنجم صداقت و راستى بسيارى از مشكلات را در جامعه حل مى‌كند، راه وصول به مقصد را آسان مى‌سازد، از هزينه‌هاى كمر شكن بازرسى‌ها مى‌كاهد، حجم پرونده‌هاى حقوقى را به حداقل مى‌رساند و آرامش خاطر به مردم مى‌بخشد و نگرانى هايى را كه به خاطر احتمال دروغ گويى براى افراد مختلف پيدا مى‌شود از ميان بر مى‌دارد، و رشته‌هاى محبت و دوستى را در ميان افراد محكم مى‌كند و به انسان شخصيت و ابهّت مى‌بخشد.

و اگر در روايات اسلامى از امام صادق عليه السلام آمده است: «احْسَنُ مِنَ الصِّدْقِ قائِلُهُ وَ خَيْرٌ مِنَ الْخَيْرِ فاعِلُهُ؛ بهتر از راست گويى گوينده آن است، و بهتر از نيكى‌ها انجام دهنده آن‌

[١]. شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، جلد ٦، صفحه ٣٥٧.