اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٤ - اجتماع گرايى و انزواطلبى در روايات اسلامى

خطرات او ايمن نباشد.» [١]

حتى در بعضى از احاديث آمده است: «اگر دو نفر از يكديگر قهر كنند و از دنيا بروند مسلمان از دنيا نمى‌ميرند.» [٢]

درست است كه اين احاديث درباره جدايى به معنى قهر كردن از يكديگر است، ولى به هر حال نشان مى‌دهد كه اسلام همواره طرفدار اجتماع و پيوستن دل‌ها است و به يقين عزلت و گوشه‌گيرى با روح اين دستورها نمى‌سازد.

٨- در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه به مردى كه مى‌خواست به كوه برود و گوشه‌گيرى كند تا عبادت خدا بجا آورد، فرمود: «لَصَبْرُ احَدِكُمْ ساعَةً عَلى ما يَكْرَهُ فِى بَعْضِ مَواطِنِ الْاسْلامِ خَيْرٌ مِنْ عِبادَتِهِ خالِياً ارْبَعِينَ سَنَةً؛ صبر كردن يكى از شما به اندازه يك ساعت در برابر ناملايمات در ميان مسلمانان بهتر از عبادت چهل سال در انزوا است.» [٣]

٩- روايات متعددى داريم كه در اسلام از رهبانيت كه نوعى انزوا و گوشه‌گيرى است به شدّت نهى شده از جمله در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه فرمود:

«لَيْسَ فِى امَّتِى رَهْبانيَّةٌ وَ لا سِياحَةٌ؛ در امت من رهبانيت و سياحت نيست.» (منظور از رهبانيت، گوشه‌گيرى و ترك دنيا براى عبادت است. و منظور از سياحت انزواطلبى سيّار است، زيرا در زمان قديم بعضى به كلى ترك خانه و لانه مى‌كردند و دائماً به صورت سيّاح در گردش بودند، و آن را نوعى عبادت و ترك دنيا مى‌پنداشتند، بنابراين در اسلام نه گوشه‌گيرى ثابت و نه انزواطلبى سيّار وجود ندارد). [٤]

١٠- در حديث پرمعنايى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چنين مى‌خوانيم كه در عصر آن حضرت، فرزند «عثمان بن مظعون» يكى از اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله از دنيا رفت، او شديداً اندوهگين شد، تا آنجا كه گوشه‌اى از خانه‌اش را به عنوان مسجد برگزيد و مشغول عبادت شد (و همه كار را ترك كرد و منزوى گرديد) اين خبر به رسول خدا صلى الله عليه و آله‌

[١]. همان مدرك.

[٢]. سفينة البحار، ماده هجر.

[٣]. ميزان الحكمة، جلد ٣، صفحه ١٩٦٦، حديث ١٢٩١٤.

[٤]. بحار الانوار، جلد ٦٧، صفحه ١١٥.