اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٠ - طرق درمان
تعبير ديگر گوياى گسترش علم اللّه است، و متأسفانه بعضى از نويسندگان بدون توجه به محتواى اين آيات آن را در مسأله رازدارى آوردهاند.
اما در آيات قرآن تعبيرات ديگرى ديده مىشود كه (نه به دلالت صريح مطابقى و تضمنى بلكه به دلالت التزامى) از فضيلت رازدارى و زشتى افشاء سرّ خبر مىدهد، از جمله:
١- در آيه ١٦ سوره توبه مىخوانيم: «امْ حَسِبْتُمْ انْ تُتْرَكُوا وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لَا الْمُؤمِنينَ وَليْجَةً وَاللَّهُ خَبِيرُ بِما تَعْمَلُونَ؛ آيا گمان كرديد كه (به حال خود) رها مىشويد، در حالى كه هنوز آنها كه از شما جهاد كردند، و غير از خدا و رسولش را محرم اسرار خويش انتخاب ننمودند (از ديگران) مشخص نشدهاند (بايد آزمون شويد و صفوف از هم جدا شود) و خداوند به آنچه عمل مىكنيد آگاه است».
اين آيه مىگويد مسلمانان اسرار خود را به كسانى بگويند كه مطمئن به حفظ آن باشند نه به افراد نامطمئنى كه افشاء سرّ مىكنند. مفهوم اين سخن آن است كه رازدارى فضيلت است، و افشاء سرّ از رذائل محسوب مىشود.
٢- در آيه ١١٨ آل عمران نيز مىخوانيم: «يا ايُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِن دُونِكُمْ لايَأْلُونَكُمْ خَبالًا؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد محرم اسرارى از غير خودتان انتخاب نكنيد، آنها از هرگونه شرّ و فسادى درباره شما كوتاهى نمىكنند».
بطانه تقريباً مفهومى همانند وليجه دارد، و هر دو به معنى محرم اسرار است. و اين كه خداوند همه مؤمنان را مخاطب ساخته و مىگويد غير مسلمانان (مخلص و مؤمن) را محرم سرّ خود ندانيد، در واقع اشارهاى به لزوم حفظ اسرار و نكوهش از افشاء سرّ دارد، منتها اين آيه و آيه قبل ناظر به اسرار شخصى نيست بلكه نظر به اسرار جامعه اسلامى دارد كه افشاى آن ضربهاى به مسلمين وارد مىكند.
گاه تصور مىشود كه آيه ٨٣ سوره نساء (وَ اذا جائَهُمْ امُرٌ مِنَ الْامْنِ اوِ الخَوفِ اذا عَوابِهِ) در اين آيه خداوند از منافقان، يا بعضى از افراد ضعيف الايمان نكوهش مىكند كه آنها هنگامى كه سخنى درباره پيروزى يا شكست گروهى از مسلمين به آنها مىرسد زود آن را پخش مىكنند.