اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٨ - پيامدها و آثار سوء سخن چينى
در بعضى ديگر از احاديث تعبير به «شحناء» شده است كه همان معنى عداوت و دشمنى را مىرساند.
در احاديث گذشته نيز خوانديم: كه سخن چين بدترين خلق خدا شمرده شده به خاطر اين كه در ميان دوستان جدايى مىافكند، و افراد پاك را متّهم مىسازد.
از اين گذشته شخص نمّام و سخن چين در جامعه، منفور ومطرود مىگردد، زيرا طرفين نزاع كه به سخنان او گوش فرا دادند، غالباً پشيمان مىشوند و سيل لعن و نفرين را به كسى كه سبب جدايىها گشته سرازير مىكنند و مردم را از تماس گرفتن با چنين شخصى برحذر مىدارند، در يكى از احاديث بالا نيز خوانديم كه سخن چين هم از خدا دور مىشود و هم از خلق خدا.
امام صادق عليه السلام سخنچين را به ساحر تشبيه كرده كه با سحرش در ميان دوستان، جدايى مىافكند. در يك حديث گويا و با تعبيراتى كوبنده چنين مىفرمايد: «انَّ مِنْ اكْبَرِ السِحْرِ الَّنمِيمَةِ يُفَرِّقُ بِها بَيْنَ الْمُتَحابيِنَ وَ يَجْلِبُ الْعِداوَةَ عَلىَ الْمُتَصادِفّينَ وَ يَسْفِكُ بِها الدِّماءَ وَ يَهْدِمُ بِها الدُّورَ وَ يَكْشِفُ بِها السُّتُورَ، وَالَّنمامُ اشَرُّ مَنْ وَطَأَ عَلَى الْارْضِ بِقَدَمٍ؛ يكى از بزرگترين سحرها سخن چينى است كه در ميان دو دوست جدايى مىافكند، و تخم عداوت را ميان علاقهمندان مىپاشد و سبب ريختن خونها، و ويران شدن خانهها و دريدن پردهها مىگردد، و سخن چين بدترين كسى است كه بر زمين قدم نهاده است». [١]
البته سخنچينى سحر نيست ولى آثار سحر را دارد، لذا امام فرموده است يكى از بزرگترين انواع سحر است.
توجه به اين نكته لازم است كه سخن چينى اثر تخريبى دارد و معمولًا امورى كه جنبه تخريب دارد زودتر از امورى كه جنبه اصلاح دارد اثر مىكند چون زمينههاى بدبينى معمولًا در دلها وجود دارد، هنگامى كه سخن چين به آن دامن مىزند به سرعت تأثير مىكند و ممكن است با چند جمله دو نفر دوست چهل ساله را از هم
[١]. بحارالانوار، جلد ٦٠، صفحه ٢١، حديث ١٤.