اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٣ - جدال و مراء در روايات اسلامى
از درك حقايق دين محروم مىماند.
٥- در حديثى آمده است كه مردى به امام حسين عليه السلام عرض كرد بنشين تا در مسائل دينى با يكديگر مناظره (و جر و بحث) كنيم. امام در پاسخ او فرمود: «يا هذا انَا بَصيرٌ بِدينى مَكْشُوفٌ عَلَىَّ هُداىَ فَانْ كُنْتَ جاهِلًا بِدينِكَ فَاذْهَبْ وَ اطْلُبْهُ مالى وَ لِلْمُماراتْ وَ انَّ الشَّيْطانَ لِيُوَسْوِسُ لِلرَّجُلِ وَ يُناجيهِ وَ يَقُولُ ناظِرِ النَّاسَ فِى الدِّينِ كَىْ لا يَظُنُّوا بِكَ الْعَجْزَ وَ الْجَهْلَ ...؛ اى مرد! من نسبت به دينم آگاهم و هدايتم براى من روشن است تو اگر نسبت به دينت جاهل هستى برو و تحقيق كن مرا با مراء چكار و (بدان) شيطان پيوسته انسان را وسوسه مىكند و در گوش او مىگويد با مردم مناظره و جر و بحث در دين كن تا گمان نكنند تو جاهل و ناتوان هستى». [١]
٦- در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله آمده است: «ارْبَعٌ يُمِتْنَ الْقُلُوبَ الذَّنْبُ عَلَى الذَّنْبِ وَ كَثْرَةُ مُناقَشَةِ النِساءِ يَعْنى مُحادَتَهُنَّ وَ مُماراتُ الْاحْمَقِ تَقُولُ وَ يَقُولُ وَ لا يَرْجِعُ الى خَيْرٍ وَ مُجالَسَةُ الْمَوْتى فَقَيلِ يا رَسُولُ اللَّهِ وَ ما الْمَوْتى قالَ كُلُّ غَنِىٍ مُتْرَفٌ؛ چهار چيز است كه قلب را مىميراند: گناهان پى در پى و گفتگوى زياد با زنان (ناآگاه) و جر و بحث با احمق. تو چيزى مىگوئى و او چيز ديگر و به نتيجه خوبى نمىرسيد و همنشينى با مردگان. بعضى (تعجب كردند و) عرض كردند منظور شما از مردگان چيست اى رسول خدا؟ فرمود: هر ثروتمند غافل و مغرور و مست ثروت». [٢]
٧- اميرمؤمنان على عليه السلام مىفرمايد: «ايَّاكُم وَ الْمِراءَ وَ الْخُصُومَةَ فَانَّهُما يَمْرُضانِ الْقُلُوبَ عَلَى الْاخوانِ وَ يُنْبِتُ عَلَيْهِمَا النِفاقَ؛ از مراء و جر و بحثهاى كينه توزانه بپرهيز كه دلهاى برادران را نسبت به يكديگر بيمار مىسازد و سبب تفرقه آنان مىشود». [٣]
٨- به همين دليل در حديث ديگرى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در يكى از سخنان جامع آن حضرت آمده است: «اوْرَعُ النَّاسِ مَنْ تَرَكَ الْمِراءَ وَ انْ كانَ مُحِقاً؛ پرهيزكارترين مردم كسى است كه مراء را ترك گويد هر چند حق با او باشد». [٤]
٩- در حديثى از امام اميرالمؤمنين على عليه السلام آمده است: «جِماعُ الشَّرِ اللِّجاجُ وَكَثْرَةُ
[١]. همان، حديث ٣٢.
[٢]. همان، صفحه ١٢٨، حديث ١٠.
[٣]. همان، صفحه ١٣٩، حديث ٥٦.
[٤]. همان، صفحه ١٢٧، حديث ٣.