اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٣ - تفسير و جمع بندى
در دومين آيه جميع مؤمنان را مخاطب قرار داده و دستور مىدهد تقواى الهى را پيشه كنند و همواره با صادقان باشند (يا ايُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ كُونُوا مَعَ الْصادِقِينَ).
با توجه به اين كه اين گونه خطابها كه اصطلاحاً از آنها تعبير به خطابات مشافهه مىشود، تمام مؤمنان را در هر زمانى و در هر مكانى شامل مىشود، روشن مىگردد كه بودن در كنار صادقان وظيفهاى است براى همگان در هر زمان و در هر مكان و دليل بر اين است كه براى اين كه بتوانند راه پرپيچ و خم تقوا را بدون انحراف و اشتباه طى كنند، بايد همراه صادقان گام بردارند.
در اين كه منظور از صادقين در آيه چه كسانى هستند، تفسيرهاى مختلفى براى آن ذكر شده است.
بعضى آن را به پيامبر اسلام و يارانش تفسير كردهاند، و بعضى آن را به كسانى كه داراى صدق نيت و درستى در عقايد و اعمال بودهاند، و هرگز از او جدا نشدند، و بعضى تفسيرهاى ديگرى براى آن ذكر كردهاند.
ولى مراجعه به ساير آيات قرآن، اين آيه را تفسير مىكند. در آيه ١٥ حجرات مىخوانيم «انَّما الْمُوْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا وَ جاهَدُوا بِامْوالِهِمْ وَ انْفُسِهِمْ فِى سَبِيلِ اللَّهِ اولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ؛ مؤمنان كسانى هستند كه به خدا و پيامبرش ايمان آورده سپس شك و ترديدى به خود راه ندادهاند، و با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد كردهاند، اينها صادقانند».
در اين آيه صادقان با اوصاف والائى مانند ايمان خالى از هرگونه شك و ترديد و جهاد با جان و مال در راه خدا، توصيف شدهاند.
و در آيه ٨ سوره حشر يكى از مصاديق بارز آنها را مهاجرانى ذكر مىكند كه اموال و خانههاى خود را رها كرده و براى جلب رضاى خدا هجرت كردهاند، و پيوسته به يارى دين خدا و فرستاده او، پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله شتافتند.
و در آيه ١١٧ سوره بقره آنها را به اوصاف مهم ديگرى از قبيل ايمان به خدا و روز قيامت و فرشتگان و كتب آسمانى و پيامبران و همچنين انفاق بهترين اموال