اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٥ - درمان سوء خلق

الْمَصائِبِ سُوءِ الْخُلْقِ؛ شديدترين مصيبت‌ها سوء خلق است». [١]

چه مصيبتى از آن بالاتر كه انسان را در جامعه منزوى مى‌كند و تمام پيوندها را ميان او و خلق و خالق قطع مى‌نمايد.

٤- و نيز از همان حضرت مى‌خوانيم كه فرمود: «لا وَحْشَةَ اوْحَشُ مِنْ سُوءِ الْخُلْقِ؛ وحشتى بدتر از سوء خلق نيست». [٢]

دليل آن روشن است، زيرا انسان را در تنهايى عجيبى فرو مى‌برد.

٥- به همين دليل در حديث ديگرى مى‌فرمايد: «لا عَيْشَ لِسَيِّى الْخُلْقِ؛ انسان بد اخلاق زندگى ندارد». [٣] چرا كه هم خودش در زحمت است و هم اطرافيان و معاشرين او در عذابند.

٦- شبيه اين تعبير اما با يك تفاوت روشن در يك حديث ديگرى از آن حضرت آمده است: «لاسُوْدَدَ لِسَيِّى الْخُلْقِ؛ انسان بد اخلاق در جامعه، بزرگى و آقايى پيدا نمى‌كند». [٤]

دليل آن هم روشن است زيرا نخستين شرط بزرگى و آقايى جاذبه اخلاقى و مهر و محبت و ادب است، و آن كس كه اين سرمايه را ندارد، به آن نخواهد رسيد.

٧- و نيز از همان حضرت حديث گوياى ديگرى در اين زمينه آمده است، مى‌فرمايد: «الْمُؤْمِنُ لَيِّنُ الْاريكة، سَهْلُ الْخَلِيْقَةِ، الْكافِرُ شَرَسُ الْخَلِيْقَةِ سَيِّىُ الطَّرِيْقَةِ؛ مؤمن نرم و انعطاف‌پذير و خوش خلق است، و كافر بد اخلاق و بد روش است». [٥]

و به اين ترتيب حسن خلق، يكى از نشانه‌هاى ايمان، و سوء خلق يكى از نشانه‌هاى كفر مى‌باشد.

درمان سوء خلق‌

آنچه كه در بالا آمد و روايات فراوان ديگرى كه براى پرهيز از طولانى شدن سخن، از ذكر آنها خوددارى شد، به روشنى گواهى مى‌دهد كه سوء خلق يكى از

[١]. عيون اخبار الرضا، جلد ٢، صفحه ٣٧، به نقل از پرورش روح، جلد ١، صفحه ٨٣.

[٢]. شرح غرر، جلد ٦، صفحه ٤٠٠.

[٣]. همان، صفحه ٣٥٩.

[٤]. همان.

[٥]. همان، جلد ١، صفحه ٣٦٤، حديث ١٣٨١.