اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤

احساس مسؤوليت و تصميم بر انجام وظيفه اجتماعى و لزوم مديريت صالح در جامعه و امثال اين‌ها اشتباه مى‌شود. در حديث آمده است: «آخِرُ ما يَخْرُجُ مِنْ قُلُوبِ الصِّدِّيقينَ حُبُّ الْجاه؛ آخرين چيزى كه از محبت دنيا از قلب مؤمنان راستين خارج مى‌شود، جاه‌طلبى است».

اين حديث به خوبى نشان مى‌دهد كه تا چه حد اين رذيله اخلاقى خطرناك است.

لازم به يادآورى است كه اين صفت، پيوند نزديكى با رياكارى و تكبر و عُجب و خودپسندى دارد كه گاه به همين جهت اشتباه مى‌شود، با اين اشاره به آيات قرآن باز مى‌گرديم، و چهره‌هايى از جاه‌طلبى و عواقب آن را در قرآن مجيد، مورد بررسى قرار مى‌دهيم:

١- در ماجراى سامرى كه در سوره طه از آيه ٨٥ تا ٩٨ آمده است استفاده مى‌شود كه مسأله جاه‌طلبى او سبب گمراهى خودش و گمراهى گروه كثيرى از بنى‌اسرائيل، و بر باد رفتن جمع عظيمى از آنها شد. «قالَ فَانَّا قَد فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَ اضَلَّهُمُ السَّامِرِىُّ ... فَاخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَداً لَهُ خُوارٌ فَقالُوا هذا الهُكُمْ وَ الهُ مُوسَى‌ فَنَسِىَ ... قالَ فَما خَطْبُكَ يا سامِرِىُّ- قالَ بَصُرْتُ بِما لَمْ يَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ اثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُها وَ كَذلِكَ سَوَّلَتْ لِى نَفْسِى» [١].

٢- وَ اذْ قُلْتُمْ يا مُوسَى‌ لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً فَاخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَ انْتُمْ تَنْظُرُونَ. (بقره- ٥٥)

وَ قالَ الَّذِيْنَ لا يَرْجُوْنَ لِقائَنا لَوْلا انْزِلَ عَلَيْنا الْمَلائِكَةُ اوْ نَرَى‌ رَبَّنا لَقَد اسْتَكْبَرُوا فى‌ انْفُسِهِمْ وَ عَتَوْا عُتُوّاً كَبِيراً. (فرقان- ٢١)

[١]. طه، آيات ٨٥ و ٨٨ و ٩٥ و ٩٦.