خرد گرايى در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤١٣ - ٦/ ٦ سنتهاى تأييد شده خوب
١٢١٠. مجاهد: سائب بن عبداللَّه گفت: مرا روز فتح مكّه، نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله آوردند.
عثمان بن عفان و زهير، مرا آوردند. آنها شروع به مدح سائب كردند. آن گاه پيامبر صلى الله عليه و آله به آنان فرمود: درباره او به من خبر مدهيد؛ او در جاهليت همنشين من بود. سائب گفت: «بلى، اى رسول خدا! خوبْ همنشينى بودى».
آن گاه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «اى سائب! به خلق و خويى كه در جاهليت داشتى، بنگر؛ همه آنها را در اسلام حفظ كن؛ به ميهمان غذا بخوران؛ يتيمان را گرامى بدار و به همسايگانْ نيكى كن».
١٢١١. زراره: به امام باقر عليه السلام عرض كردم: مردم نقل مىكنند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:
«گرامىترين شما در جاهليت، گرامىترين شما در دوران اسلام است». امام باقر عليه السلام فرمود: «راست مىگويند؛ ولى نه آن گونه كه آنان گمان مىكنند.
شريفترين مردمان در جاهليت، كسانىاند كه از همه بخشندهتر، خوشْ اخلاقتر، همسايهدارتر و بىآزارتر بودند؛ اينان اگر اسلام آورند؛ جز بر خوبىشان نيفزايد».
١٢١٢. علقمة بن يزيد بن سويد ازدى: سويد بن حارث گفت: من هفتمين نفر قبيلهام بودم كه بر پيامبر صلى الله عليه و آله وارد شدم. رسول خدا صلى الله عليه و آله از راه و روش ما خوشش آمد و فرمود: «چگونهايد؟». گفتيم: «مؤمن هستيم». رسول خدا صلى الله عليه و آله تبسّم كرد و فرمود: «هر سخنى را حقيقتى است؛ حقيقت ايمان چيست؟». سويد مىگويد كه گفتيم: « [حقيقت ايمان ما] پانزده خصلت است؛ پنج خصلت را فرستادگانت فرمان دادند كه بدان ايمان بياوريم، و پنج خصلت را فرمان دادند كه بدان عمل كنيم، و پنج خصلت را در جاهليت بدان خو گرفتيم و الان هم بدان پايبنديم؛ مگر آنكه شما آن را ناپسند شمريد».
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «پنج خصلتى كه فرستادگان من دستور دادند كه بدان ايمان آوريد، چيست؟». گفتيم: اينكه ايمان آوريم به خدا،