خرد گرايى در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٢٣ - هشدار قرآن

همانا من براى شما مانند پدرم؛ شما را آموزش مى‌دهم.

او از طرف پروردگار، نبوّت خود و برنامه‌هايى كه براى روش صحيح زندگى آورده، منطبق با موازين عقلى و علمى معرّفى مى‌كرد كه اگر دانشمندان درصدد شناخت آن برآيند، به روشنى مى‌توانند صداقت او را درباره ارتباطش با مبدأ هستى درك كنند:

وَ يَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَ يَهْدِي إِلى‌ صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ.[١]

و كسانى كه از دانشْ بهره يافته‌اند، مى‌دانند كه آنچه از جانب پروردگارت به سوى تو نازل شده، حق است و به راهِ آن عزيزِ ستودهْ [صفات‌]، راهبرى مى‌كند.

و بر اين اساس، مردم را از پيروى آنچه بدان علم ندارند، به شدّت برحذر مى‌داشت و اين آيه را بر آنان تلاوت مى‌فرمود:

وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا.[٢]

و چيزى را كه بدان علم ندارى، دنبال مكن؛ زيرا گوش و چشم و قلب، همه مورد پرسش واقع خواهند شد.

هشدار قرآن‌

قرآن كريم، با تأكيد بر ضرورت تداوم نهضت علمى و فرهنگى اسلام، به مسلمين هشدار داد كه مبادا پس از پيامبر اسلام، به عصر جاهليتِ قبل از اسلام بازگردند:

[١]. سوره سبأ، آيه ٦.

[٢]. سوره‌اسراء، آيه ٣٦.