گزيده دانش نامه اميرالمؤمنين عليه السلام - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٤٤
٣٣٣.امام على عليه السلام ـ از سخنرانى اش درباره طلحه و زبير ، پيش از جنگ ج وا نمود كردند كه خونخواهى عثمان مى كنند. [١]
ب ـ آغاز اختلاف
٣٣٤.الإمامة والسياسة: گفته اند زبير و طلحه ، پس از انجام دادن بيعت ، نزد على عليه السلام آمدند و گفتند : اى اميرمؤمنان! آيا مى دانى بر چه چيزى با تو بيعت كرديم؟ على عليه السلام فرمود : «آرى ، بر پيروى و اطاعت و بر همان چه كه با ابو بكر، عمر و عثمان ، بيعت كرديد». گفتند : خير . ما با تو بيعت كرديم كه شريك تو در حكومت باشيم. على عليه السلام فرمود : «خير ؛ ولى شما شريكيد در سخن ، پايدارى و كمك در ناتوانى ها و كجى ها». [٢]
ج ـ بيرون رفتن طلحه و زبير به قصد مكّه
در پى رفت و آمدهاى چند روزه طلحه و زبير به نزد امام على عليه السلام براى دستيابى به پاره اى از سِمَت هاى حكومتى و گرفتن امتيازهاى مالى و در حالى كه اين گفتگوها نتيجه اى جز تن ندادن امام عليه السلام به خواسته هاى آنان دربرنداشت ، بدانان خبر رسيد كه عايشه در مكّه اعلان رويارويى با امام عليه السلام كرده و از كُشندگان عثمان ، برائت جسته است. از سوى ديگر ، برخى از كارگزاران عثمان ، از ترس حسابرسى امام عليه السلام به همراه اموالى كه از بيت المالْ غارت كرده بودند ، به سوى مكّه گريختند. از اين رو ، طلحه و زبير نيز تصميم گرفتند به مكّه بروند و در آن جا رويارويى خود را با حكومت امام عليه السلام اعلام كنند. آن دو نزد امام عليه السلام آمده بودند و اين نيّت را در دل داشتند.
[١] الإمام عليّ عليه السلام ـ مِن خُطبَةٍ لَهُ قَبلَ حَربِ الجَمَلِ في شَأنِ طَلحَةَ وَالزُّبَيرِ ـ : ويا عَجَبا لِاستِقامَتِهِما لِأَبي بَكرٍ وعُمَرَ وبَغيِهِما عَلَيَّ ! وهُما يَعلَمانِ أنّي لَستُ دونَ أحَدِهِما ، ولَو شِئتُ أن أقولَ لَقُلتُ . ولَقَد كانَ مُعاوِيَةُ كَتَبَ إلَيهِما مِنَ الشّامِ كِتابا يَخدَعُهُما فيهِ ، فَكَتَماهُ عَنّي ، وخَرَجا يوهِمانِ الطَّغامَ أنَّهُما يَطلُبانِ بِدَمِ عُثمانَ (الجمل : ص٢٦٨) .[٢] الإمامة والسياسة : ج١ ص٧٠ .