٢٨٤.دعائم الاسلام ـ درباره على عليه السلام ـ: او به هنگامى كه براى نبرد آماده مى شد ، براى سپاه ، [ يگان هاى ] راست و چپ و ميانه قرار مى داد كه خود ، در ميانه بود و براى آنها رابط هايى معيّن مى كرد ، و پيشروانى جلو مى فرستاد ، و آنان را به آهسته سخن راندن و نيايش و خاطرجمعى و بيرون كشيدن شمشيرها و آشكار ساختن توان و نيرو ، دستور مى داد ، و به اين كه هر گروهى بر جاى خود قرار گيرد و اين كه هر كس يورش بَرَد ، پس از يورش ، به جاى خود برگردد . [١]

٣ . بهره گيرى از فرصت ها

٢٨٥.امام على عليه السلام ـ در توصيف نبرد ـ: آن كه فرصتى را از سوى دشمن ديد ، هجوم بَرَد و فرصت را غنيمت داند ، [ البته ]پس از محكم ساختن جايگاه خود ؛ و هرگاه خواسته اش را [ از هجوم ]برآورد ، به جايگاهش برگردد . [٢]

٤ . عقب نشينى تاكتيكى

٢٨٦.امام على عليه السلام ـ به هنگام نبرد به يارانش مى گفت ـ: فرارى كه پس از آن يورش باشد ، يا عقب نشينى اى كه پس از آن حمله باشد ، بر شما گران نيايد . [٣]

ب ـ تشكيل نيروهاى ويژه

٢٨٧.امام صادق عليه السلام : سپاه ويژه ، شش هزار نفر از ياران على عليه السلام بودند . [٤]

٢٨٨.رجال الكشى ـ به نقل از ابو جارود ـ: به اصبغ بن نباته گفتم : جايگاه اين مرد (على عليه السلام )

[١] دعائم الإسلام : ج ١ ص ٣٧٢ .[٢] الإمام عليّ عليه السلام ـ في وَصفِ القِتالِ ـ : مَن رَأى فُرصَةً مِنَ العَدُوِّ فَليَنشُز ، وَليَنتَهِزِ الفُرصَةَ بَعدَ إحكامِ مَركَزِهِ ، فَإِذا قَضى حاجَتَهُ عادَ إلَيهِ (دعائم الإسلام : ج١ ص٣٧٢) .[٣] عنه عليه السلام : كانَ يَقولُ لِأَصحابِهِ عِندَ الحَربِ ـ : لا تَشتَدَّنَّ عَلَيكُم فَرَّةٌ بَعدَها كَرَّةٌ ، ولا جَولَةٌ بَعدَها حَملَةٌ (نهج البلاغة : نامه ١٦) .[٤] الإمام الصادق عليه السلام : كانوا ـ شُرطَةُ الخَميسِ ـ سِتَّةَ آلافِ رَجُلٍ أنصارهُ [أي عَلِيّ عليه السلام ] (الاختصاص : ص٢) .