٧٣٥.فضائل الصحابة ، ابن حنبل ـ به نقل از زادان ـ مى داد ، [١] راه گم كرده را راهنمايى مى كرد و باربر را در حمل بار ، يارى مى رساند و اين آيه قرآن را مى خواند : «آن سراى آخرت را براى كسانى قرار مى دهيم كه در زمين ، خواستار برترى و فساد نيستند ، و فرجام [ خوش] ، از آنِ پرهيزگاران است» و مى فرمود : «اين آيه درباره حاكمان و مردمان صاحب قدرت ، نازل شده است». [٢]

ى ـ جمع بين اضداد

٧٣٦.نهج البلاغة ـ در باره امام على عليه السلام ـ: از شگفتى هاى وى كه منحصر به اوست و كسى در آن مشاركت ندارد ، سخنان وى درباره زهد و پند و تذكّر و موعظه است. اگر شخصِ دقيق در آنها دقّت كند و متفكّرى در آنها بينديشد و فارغ از اين باشد كه اين كلام ، سخن فردى چون اوست كه از عظمتِ قدر و نفوذ فرمان و فرمانروايى برخوردار است ، ترديد نخواهد كرد كه كلام ، از آنِ فردى است كه جز از زهد ، بهره اى ندارد و به غير از عبادت ، به كارى نمى پردازد ، به گوشه خانه اى خزيده و يا به دلِ كوه ها پناه بُرده و جز ناله خويش را نمى شنود و غير از خودش را نمى بيند و بعيد است باور كند اين كلام ، سخن كسى است كه با شمشير آهيخته در ميدان جنگ گام مى نهد ، سرها را از تن جدا مى كند و با دليران درگير مى شود ، و در حالى كه از شمشيرش خونْ روان است و خون كشته شدگان از آن مى چكد ، از ميدان بر مى گردد و با اين حال ، زاهدِ زاهدان و عارفِ عارفان است. و اين از فضيلت هاى شگفت و ويژگى هاى ظريف اوست كه ويژگى هاى متضاد را در خويشتن جمع مى كند و خصايص پراكنده را گِرد مى آورد. [٣]

[١] در متن حديث ، «شسع» آمده كه مراد ، بندى است كه قسمت رويه نعل هاى عربى را تشكيل مى داد و ظاهرا امر متعارفى بوده كه بندها پاره و كفش ها غير قابل استفاده مى شده اند . (م)[٢] فضائل الصحابة ، ابن حنبل : ج ٢ ص ٦٢١ ح ١٠٦٤ .[٣] نهج البلاغة : مقدمه ص٣٥ .