گزيده دانش نامه اميرالمؤمنين عليه السلام - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٧٤
د ـ سازش ناپذيرى
٢٠١.پيامبر صلى الله عليه و آله : زبانتان را از [ ايراد به] على بن ابى طالب عليه السلام برداريد . به درستى كه او درباره [اجراى مقرّرات ]خداوند عز و جل ، سختگير است و در دينش سازشكار نيست . [١]
٢٠٢.حلية الأولياء ـ به نقل از عبد الواحد دمشقى ـ: حَوشبِ خيرى ، در جنگ صفّين ، على عليه السلام را ندا داد و گفت : اى فرزند ابو طالب! از ما دست بردار . از تو مى خواهيم كه خداوند را در خون هاى ما و خودت منظور دارى . ما تو را با سرزمين عراق ، رها مى كنيم و تو ما را با سرزمين شام ، رها كن و خون مسلمانان را حفظ نما . على عليه السلام فرمود : «هرگز ، اى فرزند اُمّ ظَليم! سوگند به خداوند ، اگر براى سازش در دين خداوند ، راهى مى جُستم ، بدان عمل مى كردم و هزينه اش بر من آسان تر بود ؛ ولى خداوند نمى پسندد كه پيروان قرآن ، سازش و سكوت كنند ، در حالى كه خداوند ، معصيت مى شود» . [٢]
ه ـ برنامه ريزى و سازماندهى
٢٠٣.امام على عليه السلام ـ در سفارش نامه اش به مالك اشتر ـ: ... كار هرروز را در همان روز انجام بده ؛ چرا كه هر روز ، كار خود را دارد ... از شتاب در كارهايى كه هنگام انجام دادن آن نرسيده ، و از سستى در آن وقتى كه انجام دادنش ممكن گرديده ، يا اصرار بى جا به هنگامى كه ناشناخته و مبهم است ، و يا سستى به هنگامى كه روشن و آشكار است ، بپرهيز! هر كارى را در جاى آن بِنه و هر كارى را به هنگام آن ، بگزار . [٣]
[١] رسول اللّه صلى الله عليه و آله : اِرفَعوا ألسِنَتَكُم عَن عَلِيِّ بنِ أبي طالِبٍ ، فَإِنَّهُ خَشِنٌ في ذاتِ اللّه ِ عَزَّ وجَلَّ ، غَيرُ مُداهِنٍ في دينِهِ (الإرشاد : ج١ ص١٧٣) .[٢] حلية الأولياء : ج ١ ص ٨٥ .[٣] الإمام عليّ عليه السلام ـ في عَهدِهِ إلى مالِكِ الأَشتَرِ ـ : وأمضِ لِكُلِّ يَومٍ عَمَلَهُ ؛ فإِنَّ لِكُلِّ يَومٍ ما فيهِ . . . إيّاكَ وَالعَجَلَةَ بِالاُمورِ قَبلَ أوانِها ، أوِ التَّسَقُّطَ فيها عِندَ إمكانِها ، أو اللَّجاجَةَ فيها إذا تَنَكَّرَت ، أوِ الوَهنَ عَنها إذا استَوضَحَت . فَضَع كُلَّ أمرٍ مَوضِعَهُ ، وأوقِع كُلَّ أمرٍ مَوقِعَهُ (نهج البلاغة : نامه ٥٣) .