٦٩٨.ذخائر العقبى ـ به نقل از ابو عمر ـ: و عبد اللّه بن عبّاس در كنار على عليه السلام در جنگ هاى جمل ، صفّين و نهروان شركت داشت و از جمله حاضران در اين جنگ ها در كنار على عليه السلام ، پسرانش : حسن و حسين و محمّد ، برادرش عقيل ، دو پسرِ عمويش عبّاس : عبيد اللّه و قُثَم ، و پسران جعفر [بن ابى طالب] : عبد اللّه ، محمّد و عون بودند .

٤ / ٥

نقش امام عليه السلام در جنگى كه به دليل شهادت پدرش ناتمام ماند

٦٩٩.نهج البلاغة ـ به نقل از نَوف بِكالى ـ: اين خطبه را امير مؤمنان على عليه السلام در كوفه ايراد كرد ، در حالى كه بر روى سنگى كه جَعدة بن هُبَيره مخزومى [١] براى او نهاد ، ايستاده بود و بر تن او ، جُبّه اى پشمين بود و بند شمشيرش از پوست درخت خرما بود و در پاهايش كفشى از ليف خرما بود و پيشانى اش نيز [ از سجده بسيار ، ]همچون پينه زانوى شتر بود ... . سپس با بلندترين صدايش ندا داد: «بندگان خدا ! نبرد ، نبرد! آگاه باشيد كه من همين امروز ، لشكر مى آرايم ! هر كه مى خواهد به سوى خدا بكوچد ، برون آيد!» . او براى حسين عليه السلام پرچمى براى فرماندهىِ ده هزار نفر بست ، قيس بن سعد را با ده هزار نفر تجهيز كرد ، ابو ايّوب انصارى را نيز سركرده ده هزار نفر ساخت و براى ديگران هم تعدادى ديگر فراهم آورد ، در حالى كه مى خواست به صفّين برگردد . هنوز يك هفته نگذشته بود كه ابن ملجم ملعون ، بر وى ضربت زد و لشكرها برگشتند .

[١] جَعدَة بن هُبَيرة بن ابى وَهْب مخزومى ، پسر خواهر امير مؤمنان عليه السلام است كه در دوران پيامبر صلى الله عليه و آله زاده شد ؛ ولى پيامبر صلى الله عليه و آله را درك نكرد . او در كوفه ساكن شد و چابك سوارى پُر دل و جرئت و دانا بود . او از سوى امير مؤمنان عليه السلام ، والى خراسان شد . امام على عليه السلام ، وى را بسيار دوست داشت و به او علاقه نشان مى داد . وى زمان شهادت امام على عليه السلام ، در كوفه بود و هنگامى كه امام عليه السلام ضربت خورد ، وى به جاى ايشان نماز خواند . جعده ، در دوران معاويه در گذشت .