دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٦١
در اين جنگ تبليغاتى ، نهايت تدبير و هوشمندى سياسى امام ، مشهود است ؛ زيرا از يك سو ، با نوشتن نامه و برخوردهاى حضورى ، با صراحت و شدّت تمام ، ايشان با معاويه برخورد مى كرد ؛ بخصوص در جريان بيعت گرفتن براى يزيد . ايشان حتّى با ازدواج يزيد با دختر عبد اللّه بن جعفر و امثال او ـ كه اقدامى سياسى از ناحيه معاويه محسوب مى شد ـ مخالفت فرموده ولى از سوى ديگر، پشت سر كارگزاران معاويه ، نماز مى خواند [١] و گاه هداياى معاويه را نيز مى پذيرفت . [٢] از اين رو ، معاويه با اين كه از ناحيه امام حسين عليه السلام كاملاً احساس خطر مى كرد و حيات امام را مانع سيادت و قدرت مطلق خود مى دانست [٣] و گاه امام عليه السلام را تهديد هم مى كرد ؛ امّا در عمل ، چاره اى جز مدارا با امام نداشت . بدين سان ، امام عليه السلام رفته رفته ، جنگ تبليغاتى با معاويه را تشديد كرد تا آن كه يك سال قبل از مرگ معاويه، در مِنى و در جمع دويست نفر از اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله و بيش از پانصد تن ديگر از نخبگان جهان اسلام ، در خطبه اى به تفصيل ، حقوق اهل بيت عليهم السلام را يادآور شد و آنان را به احياى آن و مبارزه با ظلم فرا خواند . [٤] امام با چنين كارهايى ، براى قيام بر ضدّ حكومت بنى اميّه پس از مرگ معاويه ، زمينه سازى مى كرد و منتظر فرصت مناسب بود . [٥]
[١] ر . ك : ج ٣ ص ٣٣ (نمازگزاردن امام عليه السلام ، پشت سر مروان ، كارگزار معاويه) .[٢] ر . ك : ج ٣ ص ٣٥ (پذيرفتن عطاياى معاويه و سرزنش او و خرده گيرى بر او) .[٣] ر . ك : ج ٣ ص ٥٩ (احساس خطر معاويه از ناحيه امام عليه السلام ) .[٤] ر . ك : ج ٣ ص ٦١ (سخنرانى امام عليه السلام يك سال پيش از مرگ معاويه) .[٥] ر . ك : ج ٣ ص ٦٩ (منتظر مرگ معاويه بودن ، براى قيام) .