دانشنامه احاديث پزشكى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٧ - ٥/ ١ شستن دست ها پيش و پس از غذا

فصل پنجم: آداب غذا خوردن‌

٥/ ١ شستن دست‌ها پيش و پس از غذا

١٢٨٢. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: شستن [دست‌ها][١] پيش و پس از غذا، شفايى براى تن و مايه بركت در روزى است.

١٢٨٣. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: شستن [دست‌ها] پيش از غذا، فقر را دور مى‌كند و شستن [دست‌ها] پس از غذا، اندوه‌[٢] را مى‌راند و چشم را سلامت مى‌دهد.

١٢٨٤. الأمالى‌ به نقل از هشام بن سالم، از امام صادق عليه السلام، از پدرانش عليهم السلام: «پيامبر خدا فرمود: هر كس از اين خرسند مى‌شود كه خير و بركت‌

خانه‌اش بسيار باشد، در هنگام آورده شدن غذا وضو بسازد؛ و هر كس پيش و پس از غذا وضو بسازد، در گشايشِ روزى بِزيَد و از هر بلايى در تن خويش، بر كنار باشد».

هشام بن سالم گفت: امام صادق عليه السلام به من فرمود: «اى هشام بن سالم! مقصود از" وضو" در اينجا، شستن دست‌ها پيش و پس از غذاست».

[١] در متن عربى، واژه« وضو» به‌كاررفته‌است كه در اصل، به معناى تميزى و پاكى است. مى‌گويى: وَضُؤَ، يَوْضُؤُ وَضاءَةً. البتّه در شرع،« وضو»، نامى براى« طهارت جستن و آماده شدن براى نماز» شده است و مى‌گويى: تَوَضَّأْتُ( وضو گرفتم). نيز واژه« وَضوء» به معناى آبى است كه شخص با آن وضو مى‌گيرد.

در اين حديث، واژه« وُضوء» به همان معناى لغوى خود، يعنى پاكيزگى و تميزى، به كار رفته و كنايه از شستن دست‌هاست( بحار الأنوار: ج ٦٦ ص ٣٦٤). همچنين، ر. ك: ح ١٢٨٥.

[٢] در الدعوات، مسند الشهاب و بحار الأنوار، به جاى« الهَمّ( اندوه)» واژه« اللمم» آمده كه به معناى« نوعى ديوانگى» است. اصل اين واژه در زبان عربى، براى دلالت بر« نزديك شدن يا نزديك بودن به چيزى» به كار رفته است( بحار الأنوار: ج ٦٦ ص ٣٦٤).