دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٦٧
٦٤٩٤.الترغيب و الترهيب ـ به نقل از انس ـ: پيامبر خدا فرمود: «همواره [ذكر] لا إله إلّا اللّه ، به گوينده آن، سود مى رساند و از او عذاب و رنج را بر مى گرداند، مادام كه حقّ آن را سبُك نشمارد». گفتند: اى پيامبر خدا! سبك شمردن حقّ آن به چيست؟ فرمود: « [اين كه] نافرمانى از خدا [و ارتكاب گناهان ،] آشكار گردد؛ ولى انكار نشود و اصلاح نگردد».
٦٤٩٥.امام على عليه السلام ـ از سفارشش به امام حسن و امام حسين عليهماالسلام،: امر به معروف و نهى از منكر را رها نكنيد، وگرنه بدترينِ شما بر شما حكمرانى خواهد كرد. آن گاه دعا مى كنيد؛ ولى اجابت نمى شود .
٦٤٩٦.قصص الأنبياء ـ به نقل از ابن عبّاس ـ: عُزَير [پيامبر] گفت: پروردگارا! من به همه كارهاى تو و حُكم هاى آنها نگريستم و دادگرى تو را با خرد خود دريافتم؛ ولى يك باب باقى ماند كه آن را ندانستم: تو بر گرفتاران، خشم مى گيرى و عذابت را بر آنان همه گير مى نمايى، در حالى كه كودكان در ميان آنها هستند. خداى متعال به او دستور داد كه به بيابان برود، در حالى كه هوا به شدّت گرم بود. [عُزَير ،] درختى را ديد و به زير سايه آن رفت و خوابيد. آن گاه مورچه اى آمد و او را نيش زد. او دو پايش را به زمين كشيد و مورچه هاى بسيارى را كشت. اين جا بود كه فهميد كار او، مثالى است كه [برايش ]زده شده است. پس به او گفته شد: «اى عُزَير! هر گاه قومى سزاوار عذاب من شدند، زمان نازل شدن آن را هنگام فرا رسيدنِ اَجَل هاى كودكان قرار مى دهم. آن گاه آنان به اَجَل هايشان مى ميرند و اينان به عذاب من هلاك مى شوند». [١]
[١] علّامه مجلسى رحمه الله مى گويد: چه بسا خداوند، ماجراى مورچه را به عُزَير نشان داد تا حكمت همه گير بودن بلا و انتقام را در برخى موارد ـ كه به خاطر مصالح عمومى انجام مى گيرد ـ بيان كند. حاصل جواب، اين است كه: چنان كه خداوند، اطفال را تك تك به جهت مصالح خود آنان، يا پدرانشان و يا نظام عالَم مى ميراند، همان گونه و براى همان مصالح، گاهى مرگ دسته جمعى و همزمان را برايشان مقرّر مى كند و اين، نه به خاطر خشم خدا بر آنان، بلكه به خاطر رحمتش به آنهاست؛ چرا كه خداوند مى داند كه آنها اگر بمانند و به بزرگ سالى برسند، كافر مى شوند، يا اين كه در آخرت، به آنان عوض خواهد داد و يا آنان را مى ميراند تا مردمان را از كارهايى كه خشم خداوند را بر مى انگيزاند، باز دارد و يا غير اين جهات. به علاوه، بر خداوند، لازم نيست كه براى هميشه بنده اش را نگه بدارد و اين امكان، وجود دارد كه همان مصلحتى كه مرگ آنان را در بزرگ سالى رقم مى زند، در خردسالى هم رقم بزند و خداوند، به آن دانا است (بحار الأنوار : ج ٥ ص ٢٨٦) .