دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٢١
٦٢٦٩.امام باقر عليه السلام : بنده در ميان سه چيز قرار دارد : گرفتارى ، قضا و نعمت . در گرفتارى اى كه از جانب خداست ، بايد شكيبايى ورزد ، و در قضايى كه از سوى خداوند است ، بايد تسليم باشد ، و در نعمتى كه از جانب خداست ، بايد سپاس بگزارد .
٦٢٧٠.امام صادق عليه السلام ـ در بيان وظايف ايمانى كه خداوند بر عهده هر انسان: ايمانى كه بر دل انسان واجب نموده ، اقرار [به خدا] و شناخت و باور و خشنودى [به قضا ]است .
٦٢٧١.الكافى ـ به نقل از علاء بن كامل ـ: نزد امام صادق عليه السلام نشسته بودم كه ناگهان فريادى از خانه بلند شد . امام صادق عليه السلام برخاست . سپس نشست و «إنّا للّه و إنّا إليه راجعون» گفت [١] و به سخن خود باز گشت ، تا اين كه از آن فارغ شد . سپس فرمود : «ما دوست داريم كه در جانمان و فرزندانمان و دارايى هايمان عافيت (آسايش) داشته باشيم ؛ [امّا] وقتى قضا رخ داد ، [ديگر ]براى ما روا نيست كه چيزى را كه خدا براى ما نمى پسندد ، دوست داشته باشيم» .
٦٢٧٢.الكافى ـ به نقل از احمد بن عمر ـ: من به همراه حسين بن ثُوَير بن ابى فاخته به حضور امام رضا عليه السلام رسيدم و گفتم : فدايت شوم ! ما در فراوانىِ روزى و آسايش به سر مى برديم كه ناگهان وضعيّت ، اندكى دگرگون شد . از خداوند بخواه كه آن [وضعيّت قبل] را به ما باز گرداند . فرمود : «چه مى خواهيد؟ آيا مى خواهيد پادشاه باشيد؟ آيا خوش حال مى شوى كه مانند طاهر و هرثمه، [٢] امّا بر خلاف آنچه اكنون هستى (پيرو اهل بيت) باشى؟!» . گفتم : نه . به خدا سوگند كه خوش حال نمى شوم دنيا با همه زر و سيمش براى من باشد و من غير از آنى باشم كه هستم» . فرمود : «پس ، هر يك از شما كه در آسايش است ، بايد خدا را سپاس بگزارد ، كه خداوند عز و جل مى فرمايد : «اگر واقعاً سپاس گزارى كنيد، [ نعمت ] شما را افزون خواهم كرد» و خداى پاك و والا فرمود : «اى خاندان داوود! شكرگزار باشيد. و از بندگان من ، اندكى سپاس گزارند» . و به خدا خوش گمان باشيد ؛ چرا كه صادق عليه السلام مى فرمود : هر كس به خدا خوش گمان باشد ، خداوند به تناسب گمان او ، با وى رفتار مى كند ، و هر كس به روزىِ اندك خشنود باشد ، خداوندْ عمل اندك را از او مى پذيرد ، و هر كس به روزىِ حلالِ اندك خشنود باشد ، مخارج زندگى اش سبُك و خانواده اش در نعمت خواهند بود و خداوند ، او را از بيمارى و درمان دنيا آگاه مى كند و او را به سلامت ، از دنيا به خانه سلامت (آخرت) بيرون مى برد» .
[١] يعنى مصيبتى به امام عليه السلام وارد شده بود .[٢] هر دو ، از فرماندهان و همكاران نزديك مأمون عبّاسى بودند .