مخاطب اين واقعيّت‌ها خواصّ جامعه رسول‌اللّه صلى الله عليه و آله مى‌باشند؛ آنان كه ادّعاى صحابى بودن داشتند، آنان كه خود را از مبارزان بدر و احُد مى‌شمردند، آنان كه داراى قبائل پرجمعيّت بودند و در ميان مردم نفوذ كلمه داشتند آنان كه جزو بزرگان مهاجر و انصار بحساب مى‌آمدند و در صف اوّل نماز پُشت سر پيامبر صلى الله عليه و آله نماز مى‌خواندند.
در آن شرائط سرنوشت‌ساز، يهوديان و مسيحيان و دشمنان آشكار و رو در رو، و مشركين قريش نمى‌توانستند بالفعل تهديدى براى نظام اسلامى باشند. اين خواصّ اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله بودند كه با جاذبه‌هاى دينى از قبيل عناوين صحابه پيامبر صلى الله عليه و آله، مهاجر و انصار، و مانند آن و با بهانه جلوگيرى از اختلافات قدرت را در دست گرفتند و پس از استقرار بر حكومت هر چه خواستند انجام دادند.
اگرهاى تاريخ‌ اگر صحابه بزرگ رسول‌خدا صلى الله عليه و آله پس‌از بيعت غدير به‌عهد و پيمان خود وفادار مى‌ماندند.
اگر بزرگان مهاجر و انصار پس از بيعت با امام على عليه السلام دچار انحراف و تزلزل نمى‌شدند و با ديگرى بيعت نمى‌كردند.
اگر در سقيفه به‌جاى قدرت طلبى به ياد واقعه غدير مى‌افتادند كه ٧٠ روز قبل با پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله همگان على عليه السلام را به امامت پذيرفتند.
اگر به‌هنگام تهاجم به منزل امام عليه السلام مانع اين تجاوز مى‌شدند.
اگر در ماجراى غصب فدك، از حق روشن فاطمه عليها السلام دفاع مى‌كردند، سرنوشت امّت اسلامى بگونه شايسته‌اى رقم مى‌خورد. و انواع انحرافات دامنگير اسلام‌و مسلمين نمى‌شد.
حضرت زهرا عليها السلام نيز به اگرهاى تاريخ اشاره فرموده است: اگر امامت على عليه السلام را مى‌پذيرفتند آنان را هدايت مى‌كرد و ريشه‌هاى اختلاف را نابود مى‌ساخت.
امّا چه بايد كرد كه رفاه زدگى و قدرت طلبى و خودبرتربينى خواص همواره در طول تاريخ مسئله‌ساز بوده است.
در ارزيابى روند تكاملى انقلاب اسلامى نيز بايد به اگرهاى تاريخ انقلاب دقيقاً توجّه داشت كه: