ولايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٠٦

روى اخلاق مردم دارد بيش از هر چيز ديگر است تا آنجا كه از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله روايت شده است كه فرمود:
«النَّاسُ بِامَرائِهِمْ اشْبَهُ مِنْهُمْ بِآبائِهِمْ» مردم (از نظر اخلاقى و آداب و رسوم) به زمامدارانشان شبيه‌ترند تا به پدرانشان.
شباهتى كه مردم از جهت اخلاقى و تربيتى به زمامدار پيدا مى‌كنند بيش از شباهتى است كه مردم به پدران خود دارند و تأثير ولايت در قرآن ٢٢١ ولايت ارزنده‌ترين نعمت الهى و اكمال دين‌ حكومت و نقشى كه از جهت سازندگى ملت دارد بيش از تأثير پدر و مادر در محيط تربيتى خانواده است.
«... اتَّقُوا اللَّهَ وَ اطيعُوا امامَكُمْ فَانَّ الرَّعِيَّةَ الصَّالِحَةَ تَنْجُو بِالْامامِ الْعادِلِ الا وَ انَّ الرَّعِيَّةَ الْفاجِرَةَ تُهْلَكُ بِالْامامِ الْفاجِرِ» «١» پرهيزگار باشيد و اطاعت كنيد امام خود را بدرستى كه رعيت شايسته و نيكوكار نجات مى‌يابد بوسيله امام عادل؛ و رعيت گناهكار هلاك مى‌شود بوسيله امام فاجر و گناهكار.
امام عليه السلام در اين خطابه رابطه مستقيم بين عدالت امام و شايستگى و صلاح امت و همچنين رابطه بين فاسق بودن امام و فسق امت را بيان فرموده است و از آن چنين استفاده مى‌شود كه امام عادل، عاملِ نجات ملت و امام فاجر سبب هلاكت آنان مى‌گردد. بنابراين براى اجراى عدالت و بوجود آمدن جامعه‌اى بر مبناى فضيلت و اخلاق ضرورى است كه در رأس امت، فردى شايسته و با تقوى قرار گيرد كه گفتار و رفتارش براى ملت الگو باشد و جامعه را به فضائل اخلاقى و اسلامى سوق دهد و از انحراف و خيانت و ظلم و تعدى و تمايل به شرق و غرب جلوگيرى كند و حافظ قانون و مجرى عدالت باشد و نگذارد قواى حاكم بر كشور از خط مستقيم اسلامى و اجراى عادلانه قانون منحرف شوند.
و اگر فردى كه در رأس امور قرار دارد داراى ويژگيهاى اخلاقى و تقوايى نباشد هرگز نمى‌تواند پاسدار اخلاق و فضيلت و نگهدار قانون و مجرى عدالت باشد، تا چه رسد به اينكه فردى عارى از تقوى و آلوده به گناه زمام امور را بدست بگيرد.