ولايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٦
اگر خواص به سمتى گرايش پيدا كنند تودههاى مردم را نيز به آن سمت مىكشانند.
آنگاه كه فرزند حاتم طائى از نزديك زندگى رسول خدا را ديد و ايمان آورد، مردان قبيله او نيز به اسلام جذب شدند. پس بايد مردم را از اطاعت خواص منحرف و آلوده دامن، پرهيز داد تا در انتخاب الگوها دچار اشتباه نگردند، آگاهانه از خواص طرفدار حق اطاعت كنند، و آگاهانه به آنان گرايش داشته باشند.
پس صلاح و فساد انسانها، تكامل و سقوط جامعهها همه به رشد و كمال يا انحراف و فساد «خواص» ارتباط دارد. اگر خواصّ جامعهاى پاك و صالح و انديشمند و حق طلب بودند مردم آن جامعه نيز حقگرا و اهل سعادت و رستگارى مىباشند. امّا اگر سياستباز و منحرف و آلودهدامن باشند مردم را به انواع مفاسد و آلودگيها مبتلا مىسازند.
ضرورت حمايت خواص از حق استعمار و استثمارگران در روزگاران گذشته و هماكنون براى حاكميّت سلطه خويش، و چپاول و غارت سرمايههاى مردم ابتدا به سراغ خواص مىرفته و مىروند، دولتمردان را بهانحراف مىكشانند، دانشمندان صاحب نفوذ را وابسته مىكنند، و نظر خواصرا بسوى خود جلب مىكنند آنگاه توده «عوام» را براحتى اغفال كرده به پيروى از خويش وامىدارند.
در جنگها رؤساى قبائل را مىديدند و آنان را مىخريدند در تحوّلات اجتماعى، در گام نخست به انحراف دانشمندان، روحانيان صاحب نفوذ، پاپها و اسقفها، قدرتمندان، هنرمندان صاحب نقش همّت مىگمارند.
در تحليل تاريخ سياسى اسلام نيز اين اصل مطرح بود و هست پس از رسول خدا صلى الله عليه و آله تشنگان قدرت و منتظران فرصت، آنها كه در فكر بدست آوردن حكومت بر عرب بودند، ازهمان آغاز با انواع نقشهها و روشهاى سياسى، با زور و تزوير و كشتار و قتلعام، «خواص» اصحاب رسول خدا را از پاى درآوردند؛ بسيارى را خريدند و با انواع وعدهها تطميع كردند، برخى را كشتند و بعضى را با تهديد و ارعاب به سكوت و انزوا كشاندند سپس با چند اشاره، عوام را مطيع خود ساختند و حكومت را در دست گرفتند.
دراين فاجعه يعنى انحراف حكومت از بستر خود و انزواى حضرت على عليه السلام و اهلبيت