مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً فَلا يُسْرِفُ فِى ال ولايت در قرآن ٣٠ افتخار على عليه السلام‌ ْقَتْلِ انَّهُ كانَ مَنْصُوراً» «١» و در سوره مباركه نمل هم در جريان شبيخون آن تبهكاران ذكر كرد «قالُوا تَقاسَمُوا بِاللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُ وَ اهْلَهُ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِ ما شَهِدْنا مَهْلِكَ اهْلِهِ وَ انَّا لَصادِقُونَ» «٢» ما شبيخون مى‌زنيم و آنها را مى‌كشيم و بعد به صاحبان دم مى‌گوييم ما نبوديم، ما نمى‌دانيم. اين وليى است كه در سوره نمل و اسراء آمده ولايت بر مرده است. همان است كه در كتاب قصاص و ديات و صلاة بر مرده و مانند آن آمده است.
ولايت بر كسى كه به منزله مرده است در بخش پايانى سوره مباركه بقره آمده است كه فرمود اگر شما قرضى، چيزى داريد «وَلْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كاتِبٌ بِالْعَدْلِ» «٣» فرمود همه‌چيز را بنويسيد تا به نظم باشيد، اگر طرف داد و ستد ضعيف بود، صغير بود، سفيه بود و توان نداشت، سند و قباله را ولى او بنگارد و امضاء كند «فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ» «٤» پس نتيجه مى‌گيريم كه اين بخش از ولايت قرآن كه منبع فقهى است، دو قسم است: ولايت بر مرده و ولايت بر كسانيكه به‌منزله مرده‌اند و اين‌دو، رأساً از محدوده ولايت فقيه خارج هستند.
بخش ديگرى كه ولايت بر فرزانگان و خردمندان جامعه است طليعه‌اش از «انما وليكم اللّه و رسوله والذين آمنوا الذين يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة و هم راكعون» «٥» است. يعنى خدا ولىّ شماست، پيامبر صلى الله عليه و آله ولى شماست، على عليه السلام ولى شماست، اين ولايت مال كيست يعنى اين كريمه با مرده‌ها سخن مى‌گويد يا با محجورها كه به منزله مرده‌اند يا با عقلا قوم؟ اين كدام است.
در جريان غدير وقتى وجود مبارك پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله اين كريمه سوره احزاب «النَّبِىُّ اوْلى بِالْمُؤْمِنينَ مِنْ انْفُسِهِمْ» «٦» اين اولى كه تعيينى است، تفضيلى كه نيست چون جمله‌