پيامبر صلى الله عليه و آله همه مسلمانان مقصّر بودند، ليكن «خواص»، بيشتر چه آنكه از موقعيّت خود در حمايت از حق استفاده نكردند؛ از اين رو، روى سخن حضرت زهرا عليها السلام در مسجد مدينه و در آن خطبه معروف، بيشتر با خواص است. به‌عنوان نمونه:
يا مَعْشَرَ الْفِتْيَةِ وَ اعْضادَ المِلَّةِ، وَ حَصَنَةَ الْاسْلامِ، ما هذِهِ الْغَمِيَزةُ فى‌ حَقّى‌؟ وَالسِّنَةُ عَنْ ظُلامَتى‌؟
اى بزرگان ملّت، اى بازوان امّت، اى حافظان اسلام! اين غفلت و سُستى چيست كه در حق من روا مى‌داريد؟ و چرا برابر دادخواهى من سهل انگاريد؟ «١» سؤال از خواص جامعه اسلامى است كه ديروز بازوان ملّت اسلام و عامل حفظ دين و نزول وحى بودند امّا امروز يا سكوت كردند و يا به انزوا گراييدند و يا تطميع شدند.
در نتيجه: رهبرى اسلام از محدوده ولايت عترت به حكومت حاكمان مستبد منحرف گرديد و انواع مصيبت‌ها، بلاها و كشتارها دامنگير امّت اسلام شد. مى‌پرسند چرا امّت اسلامى دچار اختلاف و خونريزى شد؟ چرا مسير حكومت اسلامى تغيير كرد؟ چرا پس از رسول خدا صلى الله عليه و آله مسلمانان دچار سير ارتجاعى شدند؟ چرا در تداوم حيات اسلام، بنى‌اميّه‌ها و بنى‌عباس‌ها و شاهان مستبد، قدرت سياسى را بدست گرفتند؟ پاسخ همه سؤالات در ارزيابى صحيح عملكرد خواص جامعه رسول خدا صلى الله عليه و آله نهفته است زيرا اگر بزرگان مهاجر و انصار پس از بيعت روز غدير بر عهد و پيمان خود استوار مى‌ماندند و در تداوم اسلام رهنمودهاى رسول خدا صلى الله عليه و آله را بكار مى‌بستند. و پس‌از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله كار را به‌كاردان مى‌سپردند و عترت رسول خدا را به‌انزوا نمى‌كشاندند و تفسير قرآن و احكام الهى را از خاندان وحى مى‌گرفتند، دچار آنهمه مصيبت‌ها و بلاها و مشكلات نمى‌گرديدند.
حضرت زهرا عليها السلام در بيان دردمندانه و هشدار دهنده خود در برابر انصار و مهاجرين به رسالت مهمّ «خواص» در لزوم حمايت از حق و امام زمان خويش اشاره كرده مى‌فرمايد: