نتوانستند از نظر علمى، سياسى، نظامى، اقتصادى، فرهنگى در يك سطح خاصّى قرار گيرند، در نتيجه تعداد انگشت‌شمارى به‌عنوان «خواص» در شكل، نخبگان، دانشمندان، قدرتمندان، حاكمان، و سران احزاب سياسى در جوامع بشرى مطرح مى‌باشند. و اكثريت مردم به‌نام «عوام» در شكل توده‌هاى ميليونى اجتماعات بشرى روزگار را مى‌گذرانند كه براساس «ضرورت پيروى از آگاهان» و «استفاده از تخصّص متخصّصان» عوام همواره به دست و زبان خواص چشم دوخته و از آنها اطاعت مى‌كنند.
روح فرمانبرى عوام از خواص در تمام جوامع بشرى، اعم از مذهبى و غير مذهبى، پيشرفته و عقب‌مانده، متمدّن و قبائل وحشى، براساس غريزه تقليد و روح الگوخواهى‌است.
از آنجا كه انسانها الگوطلب و سمبُل‌خواه مى‌باشند همواره از بزرگان قبيله، رؤساى قوم، دانشمندان، مخترعان، هنرمندان و آنانكه نبوغ و خلّاقيّتى دارند تقليد مى‌كنند و از رهنمودهاى آنان پيروى مى‌نمايند.
مردان قبائل از بزرگ قبيله‌ها، ملّت‌ها از دولت‌ها، توده‌ها از قهرمانان، برجستگان و نقش آفرينان، دانش‌آموزان از استادان و معلّمان، طرفداران احزاب از سران احزاب سياسى اطاعت و فرمانبرى دارند، و بزرگى و سالارى آنان را پذيرا هستند. و بى‌اذن و مشورت آنان اقدام به كارى نمى‌كنند. گرچه استعمارگران از اين زمينه‌هاى مناسب براى اهداف استعمارى خود استفاده‌هاى شيطانى كرده و مى‌كنند، و با انواع شيوه‌هاى استعمارى توده‌هاى مردم را به هر سمت و سويى كه بخواهند به حركت درمى‌آورند.
از اين بحث چنين نتيجه مى‌گيريم كه مردم شناسى تا حدود زيادى به شناخت خواص ارتباط دارد. اگر بخواهيم مردم يك جامعه را بشناسيم، بايد عوامل تأثيرگذار بر آن جامعه يعنى خواص را شناسايى كنيم، بايد بررسى كنيم كه:
چه افرادى در آن جامعه نقش دارند؟
مردم گوش جان به كلام كدامين خواص دوخته‌اند؟
به عنوان نمونه در جنگ احُد رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله وقتى از مدينه بيرون رفت منافق معروف، عبداللّه بن ابى از لشگر پيامبر جدا شد، سيصد نفر از طرفداران او نيز از جنگ فاصله گرفتند و رسول خدا صلى الله عليه و آله را تنها گذاشتند.