عقب‌نشينى مى‌شود، و در نتيجه ايشان با اين اقدامات بين‌المللى اسلامى نفوذ ولايت فقيه را اثبات كرد، علاوه بر فعاليتهاى ديگرى كه در تاريخ ثبت است.
ميرزا محمدتقى شيرازى (متوفاى ١٣٣٨)
ايشان از فقهاى بزرگى است كه رهبرى شيعه را پس از ميرزاى شيرازى برعهده گرفت. وى علاوه بر تربيت فقهاى بزرگ، كشور عراق را كه دولت انگليس مى‌خواست بر آن چيره شود و سرنوشت سياسى و اجتماعى مسلمانان را در دست گيرد، با يك فتواى تاريخى و بسيج مردم، از چنگال بيگانگان نجات داد و در اين راه خود نيز در كنار فقهاى ديگر حضور داشت و دستور داد هزينه اداره جهاد از طريق پرداخت زكات تأمين شود، در اين هنگام با صدور فتواى ديگرى مبنى بر لزوم مطالبه و استيفاى حقوق ملت عراق، هر چند با توسل به زور و قدرت نظامى، مردم را از بلا تكليفى در آورد و جبهه اسلام را از موضع تدافعى به موضع تهاجمى تغيير داد؛ چندان كه دولت استعمارگر انگليس مجبور به عقب‌نشينى از مواضع خود شد. «١» ميرزا حسين نائينى (متوفاى ١٣٥٥)
ايشان از اكابر فقها و اصوليين اين قرن بشمار مى‌رود. وى در كنار تربيت شاگردان برجسته از فعاليتهاى سياسى غافل نبود. در آن زمان كه مردم مسلمان ايران زير چكمه شاهزادگان و درباريان قاجار پايمال مى‌شدند و هيچ قانونى حكومت نمى‌كرد، ايشان با نوشتن كتاب «تنبيه الامّة و تنزيه الملّة» مردم را متوجه استبداد دستگاه حاكمه كرد و وظايف علماء و فقهاء را نسبت به دين و اوضاع جارى بيان نمود. وى با اين كتاب مبدأ تحول و تغيير در نظام سلطنتى مستبد ايران گرديد، علاوه بر آنكه در خدمت مرحوم محمدتقى شيرازى بود و پس از فتواى تاريخى ايشان نسبت به كشور عراق همراه چند تن از علماى ديگر به ايران تبعيد شد.