ولايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٧
نيز مىفرمايد «وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً» «١» و درباره حكومت مىفرمايد «وَ انْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَيْنِهِما فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ اهْلِهِ وَ حَكَماً مِنْ اهْلِها» «٢» همينگونه است مسأله «امر» به معنى شأن و فرمان كه ولايت بر آن مخصوص خداوند است چنانكه مىفرمايد «قُلْ انَّ الْامْرَ كُلَّهُ لِلَّهِ» «٣» با اين حال كه آن را به غير خدا نيز نسبت داده مىفرمايد: «اطيعُوا اللَّهَ وَ اطيعُوا الرَّسُولَ وَ اولِى الْامْرِ مِنْكُمْ» «٤» ميان اين دو دسته آيات در زمينههاى ولايت، حكومت و فرمانروايى تعارض وجود ندارد؛ زيرا آنچه مخصوص خداوند است ولايت، حكومت و فرمانروايى بالذّات و مستقلّ است، و آنچه به غير خدا نسبت داده شده است ولايت، حكومت و فرمانروايى بالغير و غير مستقل، يعنى مأذون و مجعول از جانب خداوند است. اينك مرورى بر بعضى آيات:
١- از جمله آيات مربوط به ولايت و رهبرى الهى آيه ٥٥ سوره مائده است كه مىفرمايد:
«انَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَالَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ».
سرپرست و ولىّ شما، تنها خدا است و پيامبر او و آنها كه ايمان آوردهاند؛ همانها كه نماز را بر پا مىدارند، و در حال ركوع، زكات مىدهند.
مقصود از مؤمنان- با توجه به صفات ويژهاى كه در اين آيه براى آنها بيان شده است- على عليه السلام است. چنانكه روايات مربوط به شأن نزول آيه از طريق شيعه و اهل سنت گوياى اين مطلب است. «٥» و علت اينكه از فرد با كلمه جمع تعبير آورده شده يكى تكريم و تعظيم و ستايش و تمجيد است، «٦» و ديگرى تشويق ديگران به مسأله انفاق، كارى كه