ولايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٩٨
اسلامى دارد و براى مصالح و سعادتمند شدن جامعه كوشش مىكند، و همانطور كه يك راهنما و رهبر الگوئى براى انسانها مىشود و هدفى جز رساندن آنان به ارزشهاى والاى انسانى ندارد، حاكم و زمامدار اسلام هم جز امامى براى امت و رهبرى براى رساندن آنها به ارزشهاى انسانى نيست.
انواع ولايت براى ولايت تقسيمات گوناگونى متصور است. يكى از اين تقسيمات، تقسيم به لحاظ ولايتمداران است كه عمده آنها به شرح زير است:
١- ولايت «اللَّه» ٢- ولايت «رَسُولُ اللَّه» ٣- ولايت «امامِ معصوم» ٤- ولايت «فقيه» اين ولايتها در طول يكديگر قرار دارند با اين توضيح كه ولايت فقيه از ولايت امام و ولايت امام از ولايت رسول و ولايت رسول از ولايت «الله» سرچشمه مىگيرد و به تعبير ديگر اين سه نوع ولايت از ولايت «الله» ناشى مىشوند. پس اساس ولايت و حكومت در اسلام ولايت «الله» است؛ يعنى در نظام مكتبى اسلام حكومت از آن خداست و ولايت و حكومتهاى ديگر از او ناشى شده و جلوهاى از ولايت «الله» محسوب مىگردند، اين مطلب مضمون حديثى است از امام صادق عليه السلام كه فرمود:
«وَلايَتُنا وَلايَةُ اللَّهِ الَّتى لَمْ يَبْعَثْ نَبِيّاً قَطُّ الَّا بِها» «١» ولايت ما ولايت خدا است آن ولايتى كه هيچ پيامبرى را مبعوث نكرد مگر به همان ولايت.
از آنجا كه انسان تمام شؤون هستى خود را از خداوند دريافت مىكند، موظّف است تنها در برابر او تمكين نمايد، و اما تبعيت از دستور غير خداوند مشروط بر اين است كه از طرف آن ذات اقدس تعيين شده باشد. پذيرش ولايت رسول اللّه صلى الله عليه و آله و پساز آن حضرت،