مردم باور كردند دين از سياست جدا است و يك روحانى هر چه از مسائل سياسى بركنار باشد، روحانيت و معنويتش بيشتر و به وظيفه دينى خود بهتر عمل نموده است، كم كم اسلام راستين و انقلابى كه تأمين كننده همه شؤون عبادى، سياسى، اقتصادى و اجتماعى مردم است، اسلامى بى‌محتوا و مخصوص و محصور در يك سلسله اعمال شخصى و مسائل اخلاقى به جامعه معرفى شد. از سوى ديگر براى تحكيم پايه‌هاى استعمار، فحشاء و فساد را در همه جا گسترش دادند، نسل جوان را به منجلاب تباهى كشانيدند، اعتيادهاى خطرناك، سرگرمى‌هاى ناسالم و انحرافى، رواج هروئين، مشروبات الكلى، بى‌حجابى و ... گوشه‌هايى از توطئه‌هاى استعمار كه براى دور نگهداشتن جامعه از ايمان و آگاهى و ادامه استبداد طرح‌ريزى شده بود. از طرف ديگر در روابط بين‌المللى و سياست خارجى، كشور ايران به‌صورت ژاندارم منطقه و حافظ منافع آمريكاى جهان‌خوار و اسرائيل تجاوزگر درآمد و پيوندش با كشورهاى اسلامى بريده شد و با كشورهاى ضد اسلام چون اسرائيل محكم گرديد.
اينها و دهها مسائل ديگر ماهيّت رژيم شاهنشاهى مخصوصاً حكومت استبدادى چند ساله رضاخان و فرزندش محمدرضا را تشكيل مى‌داد كه زمينه يك انقلاب اسلامى را بوجود آورد.
گرچه در تاريخ ايران انقلاب‌هاى ضد استبدادى چون انقلاب مشروطه و ضد استعمارى چون جنبش تنباكو و يا انقلاب ملى شدن صنعت نفت رخ داده است. آن نهضت‌ها هم هر چند يا با رهبرى روحانيت بوده و يا روحانيت در آن سهم بزرگى داشته است ولى به‌واسطه مكتبى نبودن آن نهضت‌ها و يا تعقيب نكردن هدف اصلى كه حكومت اسلامى است با شكست مواجه گرديده و به ركود كشانيده شدند. ولى در اين نهضت، رهبر، هدف را يك اصل اساسى كه برانداختن رژيم پوسيده شاهنشاهى و تأسيس حكومت اسلامى بود قرار داد. ملت ايران هم پس از تجربه‌هاى تلخى كه از قيام‌هاى گذشته داشت با وجدانى آگاه و بيدار، اين هدف را تعقيب نمود و با پيروى از ولىّ فقيه جامع شرايط فقاهت و رهبرى تا سرنگونى رژيم سلطنتى و برقرارى نظام اسلامى در اين سرزمين پيش رفت.