اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه معصومين عليهم السلام و فقهاء در عصر غيبت از طرف خدا است منتهى اولى بدون واسطه و دومى با واسطه پيامبر صلى الله عليه و آله؛ و در هر دو صورت با نصب خاص و سومى با واسطه امام معصوم عليه السلام بوسيله معرفى ويژگيهاى رهبرى و بصورت نصب عام.
انتخاب يا انتصاب (ولايت يا وكالت)
پس از تبيين «ضرورت تشكيل حكومت اسلامى» اكنون به بررسى چگونگى تعيين حاكم اسلامى و تحقق امامت، ولايت و رهبرى او مى‌پردازيم، كه آيا مقام ولايت امر مسلمانان در عصر غيبت همانند نبوت و امامت امام معصوم عليه السلام در اختيار خدا و با نصب اوست؟ يا اينكه مسلمانان مى‌توانند هر كسى را كه واجد شرايط يافتند به زعامت و رهبرى انتخاب كنند؟ در اين زمينه دو ديدگاه وجود دارد.
جمعى معتقد به انتخاب مى‌باشند. اينان ضمن محدود كردن حيطه ولايت به قدرت سياسى، تشكيل حكومت را انتخابى دانسته و انتصابى بودن آن را نفى مى‌كنند. براى نمونه به نظرات ذيل توجه نماييد:
«گرچه در احاديث و كلمات پيامبران توصيه‌هايى در زمينه‌هايى مختلف زندگى وجود دارد ... و خطبه‌هاى نهج‌البلاغه و نامه‌هاى حضرت امير عليه السلام نسبت به اخلاق و روابط اجتماعى و مسائل حكومتى و اداره‌حكومت، عنايت وافر دارد درعين ارزنده و ممتازبودن، جزء دين و شريعت حساب نمى‌شود و مشمول «انْ‌هُوَ الَّا وَحْىٌ يُوحى» نيست. «١» «خلاصه كلام اين است كه نه از مفهوم نبوت يا رسالت و نه از مفهوم امامت هيچ ايماء و اشاره‌اى به تشكيل يك نظام سياسى كه مسؤوليت اجراى تكاليف را برعهده بگيرد استنباط نمى‌شود، تنها اين خود مردم و مكلفين‌اند كه بايد همان‌گونه كه در تدبير بهزيستى خود و خانواده خويش مى‌كوشند، به همان نحو فرد اكمل و اصلح جامعه خود را كه احياناً پيامبر يا امام است، شناسائى كرده و براى زمامدارى سياسى كشور خود انتخاب نمايند آئين كشوردارى نه جزئى از نبوت است و نه در ماهيت امامت كه همه‌