ولايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٦٦
گردد و حكومت اسلامى به دست نااهلان بيفتد.
ساير فرق و مذاهب اسلامى نيز در اين زمينه آراء و نظراتى ارائه كردهاند كه در جاى خود مورد بررسى و نقد قرار مىگيرد.
قرآن و اطاعت از «اولىالامر» يكى از آيات كريمه قرآن كه بر چگونگى حاكميّت جامعه اسلامى دلالت روشنى دارد و مورد بحث و استدلال فراوان قرار گرفته است آيه «اولىالأمر» است.
«يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اطيعُوا اللَّهَ وَ اطيعُوا الرَّسُولَ وَ اولِىالْامْرِ مِنْكُمْ فَانْ تَنازَعْتُمْ فى شَىْءٍ فَرُدُّوهُ الَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ انْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْاخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ احْسَنُ تَأْويلًا» «١» اى كسانى كه ايمان آورديد! اطاعت كنيد خدا را! و اطاعت كنيد پيامبر خدا و اولوالامر [: اوصياى پيامبر] را! و هرگاه در چيزى نزاع داشتيد آن را به خدا و پيامبر بازگردانيد (و از آنها داورى طلبيد) اگر به خدا و روز رستاخيز ايمان داريد! اين كار براى شما بهتر، و عاقبتش نيكوتر است.
اين آيه، نخست به مردم با ايمان دستور مىدهد كه از خداوند اطاعت كنند، سپس از آنان مىخواهد كه از پيامبر صلى الله عليه و آله اطاعت كنند و در كنار پيامبر صلى الله عليه و آله فرمان به اطاعت از «اولىالامر» مىدهد.
واژه «اولىالامر» تنها يك بار در قرآن آمده و آن هم در همين آيه است.
واژه «اولو» از اسماء دائمالاضافه است كه معناى جمع دارد بدون آنكه مفرد داشته باشد و به معناى «صاحبان» است مانند اولوالعلم: صاحبان علم. واژه «امر» در لغت به دو معنا آمده است:
١- فرمان دادن در مقابل نهى مانند «وَ أْمُرْ اهْلَكَ بِالصَّلاةِ ٢- بهمعناى كار و شأن كه