ولايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤١
جمع «نسائنا» بكار برده است.
نتيجه اينكه طبق مفاد اين آيه از قرآن، امامت و ولايت بهمعناى سرپرستى و حكومت بر مردم، گرچه در اصل براى خداست، ولى وارستگان و برگزيدگان از بندگانش، يعنى پيامبر صلى الله عليه و آله و جانشينان بحق او كه ائمه اهل بيت اويند، و نيز علما و فقيهان واجد رهبرى و حكومت، همگى در دوران خاصى از زمان شايسته تصدى اين منصب و تبلور عينى و تجسم عملى حاكميت خدا بر اهل زمين و زمينيانند. خطاب در آيه مزبور عام و فراگير است، و همه اقشار مردم را مىگيرد، يعنى حكومت و رهبرى دينى قرآنى عام و گسترده است.
٢- آيه اولىالامر «يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اطيعُوا اللَّهَ وَ اطيعُوا الرَّسُولَ وَ اولِىالْامْرِ مِنْكُمْ ...» «١» اى كسانى كه ايمان آورديد! اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد پيامبر خدا و صاحبان امر را.
اين آيه نيز در پى اثبات مقام ولايت امر و امامت، در درجه اوّل براى خدا و پيامبرش، و پس از آنها براى «اولىالامر» است. واژه «امر» دو معنا دارد: دستور و فرمان، كار و چيز.
اولىالامر يعنى صاحب دستور و متصدى كار، كه معناى سادهتر آن «صاحب اختيار» بوده است. «٢» در اين آيه هم نكات تفسيرى- كلامى مهمى نهفته است. از جمله: وجوب پيروى بىقيد و شرط اولىالامر همسان و همانند خدا و پيامبر، فراگير بودن حاكميت و فرمانروايى اولىالامر در همه شؤون مادى، معنوى، دينى و دنيوى؛ ضرورت عصمت اولىالامر، تا اينكه فرمان خدا به اطاعت از او فرمان به اطاعت گناهكار و گناه نبودهباشد، همچنين ضرورت نصب او از جانب خدا. مفسران سنى و شيعه درباره هر كدام از اينها بحثهاى زيادى را مطرح ساختند. «٣» تكرار كلمه «اطيعوا» درباره خداوند و رسولش، و عدم تكرار آن درباره رسول اكرم صلى الله عليه و آله و