ولايت در قرآن - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣٩
ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم، تا به آنچه خداوند به تو آموخته، در ميان مردم قضاوت كنى.
«فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فيما شَجَرَ بَيْنَهُم ثُمَّ لا يَجِدُوا فى انْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْليماً» «١» به پروردگارت سوگند كه آنها مؤمن نخواهند بود، مگر اينكه در اختلافات خود تو را به داورى طلبند، و پس از داورى تو، در دل خود احساس ناراحتى نكنند، و كاملًا تسليم باشند.
ولاء زعامت و رهبرى يكى از ابعاد و شؤون ولايت تشريعى، ولاء زعامت و رهبرى است. قرآن كريم در آيات بيشمارى منصب زعامت و رهبرى را براى پيامبر و جانشينان راستين او اثبات مىكند. در اينجا به ذكر برخى از آن آيات و تفسير و تبيين آنها مىپردازيم.
١- آيه ولايت «انَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَالَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلوةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكوةَ وَ هُمْ راكِعُونَ» «٢» سرپرست و رهبر شما تنها خداست و پيامبر او، و آنها كه ايمان آورده، نماز را به پا مىدارند و در حال ركوع زكات (صدقه) مىدهند.
اين آيه با صراحت بيان مىدارد كه ولايت و سرپرستى انسانها از آن خدا، رسول و مؤمنانى است كه اقامه نماز كرده و در حال ركوع صدقه دادهاند استدلال به اين آيه براى تبيين ديدگاه قرآن كريم درباره ولايت و حكومت با ذكر چند مقدمه زير تمام مىشود.
١- شأن نزول آيه ياد شده، طبق روايات معتبر سنى و شيعه، درباره على عليه السلام است كه روزى در مسجد در حال نماز بودند، سائلى وارد شد، و تقاضاى كمك مالى كرد. آن حضرت در حال ركوع انگشتر خود را از انگشت به در آورد، و به سائل داد، بدنبال آن