جهانى سازى درعرصه فرهنگ و سياست - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٤٣
داشتند. فعاليت شركتهاى چند مليتى به زيان كشورهاى در حال توسعه است. زيرا، كشورهاى اخير ناگزير مىشوند بازار خود را به روى محصولات خارجى باز كنند، در حالى كه توليد ملى اين كشورها ياراى مقاومت و رقابت را ندارد. بنابراين، سيستم مبتنى بر آزادى مبادلات و رقابت آزاد، تنها به سود كمپانىهاى خارجى تمام مىشود، چه آنها امكان توليد، توزيع و صدور سرمايه و كالا را دارند.
سازمانهاى جهانى: جامعه جهانى، قبل از جنگ جهانى دوم، تحت سلطه دولتها بود، ولى پس از آن، تحت كنترل سازمانهاى بينالمللى و بين الدولى قرار گرفت. به بيان ديگر، سازمانهاى جهانى اعم از بينالمللى و بين الدولى، يك شبكه تارعنكبوتى جهانى را تشكيل مىدهند، و از طريق آن، هدفگذارى، تخصيص منابع و بودجه در سطح جهان شكل مىگيرد و جريان مىيابد. به علاوه، اين سازمانها، به علت ارتباط و پيوندى كه با دولتها و نهادهاى حكومتى چون پارلمانها، بانكها و ... برقرار مىكنند، بر آنها تأثير مىگذارند، و نيز، با كاربرد قدرت مالى و سازمانى برخوردار از آن، مىكوشند آنها را به خدمت بگيرند. اين تأثيرگذارى در حوزههايى كه به مسائل جهانى مربوط مىشود، شديد است. در اين ميان، سازمانهاى بينالدولى، غيرمشهورتر ولى مؤثرتر از سازمانهاى بينالمللى هستند، و اين امر، امكان بيشترى را به كشورهاى جهانى ساز براى پياده سازى پروژه جهانىسازى از طريق سازمانهاى بينالدولى مىدهد. استفاده ابزارى از سازمانهاى بينالمللى توسط دولتها و سازمانهاى بين الدولى و به ويژه كشورهايى چون آمريكا، كاملًا مشهود است. مثلًا آمريكا از بانيان تأسيس جامعه ملل بود، ولى خود به بهانه پيروى از سياست انزواطلبى مونروئه هرگز به اين سازمان ن جهانى سازى درعرصه فرهنگ و سياست ٥٢ ١ - ٣. ابزارهاى سياسى جهانىسازى ص : ٥٠ پيوست، و شايد يكى از مهمترين دلايل ناكارآمدى و شكست جامعه ملل به سياست دوگانه آمريكا برمىگشت. «١» تعداد و حوزه كار سازمانهاى جهانى، پس از جنگ جهانى دوم، رشد فزايندهاى داشته است، و در دهههاى اخير، در اين زمينه، پيشرفت شگرفى صورت گرفته است. رشد شتابان سازمانهاى جهانى، و هم زمانى آن با طرح و ظهور پديده جهانىسازى در دهه ١٩٦٠/ ١٣٤٠ نشان از آن دارد كه جهانى سازان از طريق اين ابزار در پى استقرار جهانىسازى هستند. با شكلگيرى پنج سازمان بينالمللى: سازمان جهانى تجارت، بانك جهانى، سازمان همكارى و توسعه اقتصادى، سازمان پيمان آتلانتيك شمالى و صندوق بينالمللى پول، عملًا يك حكومت