جهانى سازى درعرصه فرهنگ و سياست - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٤١
بيشتر بر روابط انسانى و نه روابط ماشينى در توليد تكيه دارد، نواقص الگوى فورديسم را برطرف كند تا بتواند هم بازارهاى قبلى را از دست ندهد، و هم در دستيابى به بازارهاى جديد كامياب شود، اما در شرايط فعلى جهانى شدن، فورديسم و تيلوريسم تحت تأثير الگوى جديدى قرار گرفتهاند كه بر پايه بهينه سازى رفتار سازمانى قرار دارد. الگوى جديد (فرهنگى كردن زندگى اقتصادى) به گونهاى طراحى شده است كه ظرفيت پاسخ گويى به شرايط متنوع و سيال بازار را دارد. علاوه بر آن، در الگوى فرهنگى كردن زندگى اقتصادى:
اولًا، كارفرمايان مىكوشند تا كارگران خود را با احساس تعلق مشترك تربيت نمايند، و از اين رو، به ارتباط مستقيم با كارگران اهميت ويژه مىدهند.
ثانياً، آگاهىهاى كارگران را از رويدادهاى جهانى و پىآمدهاى آن گسترش مىدهند، زيرا، كارگران آگاه از توان بالاتر توليد برخوردارند، «١» اما شركتها و كارتلها با اين كار، به بيدارسازى اميدها و آرزوهاى بسيار تخيلى و دور و دراز كارگران و مردمان مىپردازند و به اين وسيله آنها را شديداً استثمار مىكنند. «٢» ٣- ٢. روشها و ابزارهاى اقتصادى جهانىسازى روش و ابزارهاى اقتصادى جهانىسازى، ملموستر و عينىتر به نظر مىرسد؛ شايد از اين رو كه اغلب، جهانىسازى را جهانىسازى اقتصادى مىبينند، و يا تأثير جهانىسازى بر زندگى اقتصادى (معيشت) انسانهاى شرقى بيش از ديگر ابعاد جهانىسازى است.
الف. ابزارهاى اقتصادى جهانىسازى:
اين ابزارها از كارآمدترين و مؤثرترين ابزارهاى جهانىسازى است. با مرورى بر برخى از آنها، مىتوان اين ادعا را اثبات كرد.
شركتهاى چند مليتى: به عقيده واترز «كانون اصلى بيم و اميدهاى مربوط به جهانى شدن اقتصاد، شركتهاى چند مليتى يا شركتهاى فرامليتى است. اين شركتها محمل و ابزارى براى استثمار و استعمار كشورهاى جهان سوماند. زيرا، گاه قدرت برخى از آنها به حدى مىرسد كه مىتوانند دولتها را به نفع سودجويى خود تضعيف و يا ذليل كنند. شركتهاى