جهانى سازى درعرصه فرهنگ و سياست - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٣٩
- تهاجم فرهنگى: كلمه تهاجم فرهنگى را سرژ لاتوش در كتاب غربى سازى جهان به كار برده، صفحاتى را به آن اختصاص داده است. به عقيده وى، جريانهاى فرهنگى در كشورهاى مركز يا غربى، زير نظر آنها توليد و صادر مىشوند، و در جهان اطراف نفوذ مىكنند. «تصاوير، كلمات، ارزشهاى اخلاقى، ضوابط قضايى، قوانين سياسى و ملاكهاى صلاحيت، به وسيله رسانهها از غرب به سوى شرق يا جهان سوم سرازير مىشوند. بازار اطلاعات تقريباً در انحصار چهار بنگاه آسوشيتدپرس، يونايتدپرس، رويتر و فرانس پرس است. تا حدى كه اكثريت قريب به اتفاق راديوها، روزنامهها، تلويزيونها و ... مشترك آن هستند، و گاه جهان سومىها تا هفتاد درصد برنامه تلويزيونى را از غرب وارد مىكنند. در مورد كشورهاى آفريقايى وضع اسفانگيزتر است.» فرانسه يك سرويس اطلاعاتى رايگان ماهوارهاى را در كنار راديوها و تلويزيونها و ...
براى آفريقا راه اندازى كرده است. اين كشور، هر روز اخبار بينالمللى و فيلمهاى مستند را در آفريقا پخش مىكند، سالانه چندين هزار ساعت برنامههاى رايگان به مردم آفريقا ارسال مىشود، و به هشتاد درصد توليدات سينمايى آفريقايى فرانسه زبان كمك مالى مىدهد. اين در حالى است كه فرانسه از شكلگيرى و يا پويايى صنعت سمعى و بصرى آفريقايى جلوگيرى كرده و از طريق اين شيوهها، آرزوها، نيازها، بينشها، قالبهاى رفتارى، نظامهاى آموزشى، شيوههاى زيستى، ايدئولوژى علمى از فرانسه غربى به آفريقاى شرقى منتقل و نهادينه مىشود.
در هر حال، ارتباطات به وسيله ماهوارهها و دنياى انفورماتيك با تحميل الگوهاى غربى، يك نواختى الگوهاى غربى و شرقى را در جهان سوم و جهان اسلام پديد مىآورند. «١» - دورگه كردن فرهنگ: دو يا چند رگه شدن فرهنگ، يعنى آميختگى فرهنگ سرزمينهاى مختلف، به ميزانى كه خلوص و فرهنگ ملى را ناپديد كند. البته رگ به رگ شدن فرهنگ را نيز مىتوان به ملغمه فرهنگى يا اقتباس كمى از اين و كمى از آن تعريف كرد. دورگه شدن يا بهتر بگوييم دورگه كردن فرهنگ بر اين پندار خام قرار دارد كه دورگه شدن در عالم حيوانات، باعث پديد آمدن نژادهاى قوىتر و پُر شيرتر مىشود، اما هنوز دورگه شدن فرهنگى نتوانسته است نشان دهد كه به ظهور فرهنگ قوىتر و جدىتر مىانجامد. سلمان رشدى با غفلت از اين مسأله در دفاع از كتاب آيات شيطانى نوشت: «آيات شيطانى دورگه شدن، ناخالصى، درآميختگى و