جهانى سازى درعرصه فرهنگ و سياست - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٩

تاريخچه جهانى‌سازى‌ هنگامى كه مى‌خواهيم تاريخچه جهانى‌سازى را بكاويم، با دو موضوع روبه‌رو مى‌شويم كه هر يك شايسته بررسى‌اند: ١. تاريخچه اصطلاح جهانى‌سازى؛ ٢. تاريخچه رويكرد به جهانى‌سازى.
١. تاريخچه اصطلاح جهانى‌سازى‌ زمان چندانى از كاربرد اصطلاح جهانى‌سازى نمى‌گذرد. قدمت آن به سال‌هاى آخر دهه ٥٠ و سال‌هاى نخستين دهه ٦٠ ميلادى مى‌رسد. در ١٣٣٨/ ١٩٥٩ مجله «اكونوميست» از كلمه سهميه جهانى) globalizedquota (استفاده كرد. در ١٣٤٠/ ١٩٦١ فرهنگ وبستر نخستين فرهنگ معتبرى بود كه تعاريفى درباره دو اصطلاح globalized، globalization ارائه داد. يك سال بعد، نشريه Spectator، مفهوم جهانى را گيج كننده وصف نمود. در ١٣٤٤/ ١٩٦٥ مارشال مك لوهان، واژه «دهكده جهانى» را در عنوان كتابِ «جنگ و صلح در دهكده جهانى» به كار برد. «١» برخى اصطلاح دهكده جهانى را سرآغازى براى شكل‌گيرى اصطلاح جهانى‌سازى مى‌دانند.
با اين وصف، استعمال واژه جهانى‌سازى و مشتقات آن، تا دهه آخر قرن ٢٠ ميلادى محدود ماند. در سال ١٣٧٣/ ١٩٩٤ كتاب‌هايى كه در فهرست كتابخانه كنگره آمريكا از واژه جهانى يا جهانى‌سازى استفاده كرده بودند، به ٣٤ عنوان رسيد. اين عناوين در ١٣٧٧/ ١٩٩٨ به بيش از ٢٠٠ عنوان و در ١٣٧٨ به بيش از ٤٠٠ عنوان افزايش يافت. اين رشد نشان مى‌دهد كه نويسندگان و محققان در سال‌هاى پايانى قرن بيستم به اصطلاح مورد نظر توجّه كرده و آن را به خدمت گرفته‌اند. بنابراين، مى‌توان گفت: از ويژگى‌هاى سال‌هاى پايانى قرن بيستم، كاربرد فراگير واژه جهانى‌سازى است. «٢» نتيجه اين كه، جهانى‌سازى تداوم حركتِ نظام سرمايه‌دارى و كاپيتاليستى غرب است كه پس از پايان جنگ سرد، از لاك دفاعى بيرون آمد و رؤياى تسلّط بر جهان را در سر پروراند.
به همين دليل، در پايان جنگ سرد كه با فروپاشى بلوك شرق همراه بود، سياست و استراتژى جديدى به نام «نظم نوين جهانى» از سوى آمريكا مطرح گرديد. اين پديده كه با تحوّلات عظيمى در تكنولوژى جديد اينترنت همراه شد، به مقدمه‌اى براى جهانى‌سازى تبديل گرديد. «٣»