سخت و بحبوحه دشوار نبرد جز پيكارگران استوار با ايمانى پايدار و ضميرى بيدار چه كسى مى‌تواند مقاومت كند؟
ايمان قوى و شعور مذهبى و آگاهى دينى است كه در اين هنگامه‌ها چاره ساز است.
امير مؤمنان عليه السلام مى‌فرمايد: «وَلا يَحْمِلُ هذَا الْعَلَمَ إلَّا اهْلُ الْبَصَرِ وَالصَّبْرِ وَالْعِلْمِ بِمَواضِعِ الْحَقِّ» «١» ؛ اين عَلَم را بر نمى‌دارد مگر كسى كه اهل بصيرت و شكيبايى و آگاه به موارد حق باشد. و روى همان بصيرت و ايمان استوار است كه درباره خود فرمود: «إنّى‌ لَمْ أفِرَّ مِنَ الزَّحْفِ قَطُّ وَلَمْ يُبارِزْنى‌ أَحَدٌ إلَّا سَقَيْتُ الْأَرْضَ مِنْ دَمِهِ» «٢» ؛ هرگز از كارزار فرار نكرده‌ام و با هيچ كس در ميدان نبرد رو به رو نشده‌ام مگر اينكه زمين را از خونش سيراب كرده‌ام.
٣- دلبستگى به دنيا و مظاهر آن؛ دوست داشتن دنيا در حدّى كه انسان را به خود وابسته كند، سرچشمه بسيارى از گناهان، از جمله فرار از جنگ است. علاقه‌مندى به مال، مقام و زندگى دنيا و ديگر نمودهاى آن مثل زن، فرزند، خانه و باغ انسان را زمينگير مى‌كند، بال پرواز را شكسته او را به سقوط مى‌كشاند. اميد به چند روز زندگى ناپايدار و تضمين نشده بصيرت را از انسان مى‌گيرد و در نتيجه راه نجات را فرار مى‌پندارد.
ناگفته نماند علاقه به دنيا و زن و فرزند در حد متعادل از نظر اسلام نه تنها مذموم نيست بلكه پسنديده نيز هست امّا اگر اين علاقه به وابستگى بينجامد به طورى كه مانع انجام وظايف خطير، گردد و دلبستگى به دنيا و متعلقات آن جاى حبّ خدا را بگيرد، در آن صورت است كه قرآن مى‌فرمايد:
(اى رسول ما) بگو اگر پدران، فرزندان، برادران، همسران، خويشاوندان و اموالى كه جمع كرده‌ايد و داد و ستدى كه از كسادى آن مى‌ترسيد و خانه هايى كه به آنها دلخوشيد نزد شما محبوب‌تر از خدا و رسول او و جهاد در راه او است، پس منتظر