آزاد باشند؛ در جزيه، زنان، ديوانگان، بچّه‌ها و بردگان به حساب نمى‌آيند. گفته شده كه از زمين‌گيران و پيران فرتوت نيز جزيه دريافت نمى‌شود. «١» مقدار جزيه: مشهوراين است كه مقدار معينى ندارد بلكه امام در هر مورد مطابق مصلحت ميزان آن را تعيين مى‌كند. «٢» ٢- جزيه دهندگان بايد از كارهايى كه با امان مخالف است، مثل تصميم جنگ با مسلمانان و يارى مشركان پرهيز كنند.
٣- از آزار مسلمانان (مثل زنا و لواط با مسلمانان) و سرقت اموال آنها و يا پناه دادن به جاسوس مشركين خوددارى كنند.
٤- تظاهر به اعمال ناشايست مثل شرب خمر، زنا، خوردن گوشت خوك و ازدواج با محارم ننمايند.
٥- كليسا و معبد جديدى احداث نكنند و ناقوس نزنند.
٦- ملتزم شدن به حكم مسلمين در اداء حق و ترك حرام (يعنى پذيرش حكومت و سلطه مسلمانان).
اين ٦ شرط در مورد قرارداد ذمّه تقريباً مشهور بين فقها است «٣» شرائط ديگرى هم گفته‌اند از جمله اينكه فرزندان خود را به دين خود تربيت نكنند بلكه آنها را در انتخاب اسلام و دين خود آزاد بگذارند. «٤» يا اينكه خانه‌هاى خود را بلندتر از خانه‌هاى مسلمانان نسازند «٥» و امثال اين شرطها، و خلاصه اينكه در تعداد شرطها و نيز نحوه شرطيت آنها كه آيا با مخالفت هر يك از شرائط قرارداد نقض مى‌شود يا نه، فتواى فقها