جهاد و دفاع در اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٥
وجوددارد. برخى ازاين آيات مربوط بهاصل وجوبجهاد و بقيّه مربوط به شؤون ديگر آن است.
اينك چند نمونه از آياتى كه حكم وجوب جهاد را بيان مىكند:
فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللّهِ ... (نساء/ ٨٤)
وَقَاتِلُوا فِي سَبِيل الله ... (بقره/ ٢٤٤)
قَاتِلُوا الَّذِينَ لَايُؤْمِنُونَ بالله ... (توبه/ ٢٩)
فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ ... (نساء/ ٧٦)
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ ... (بقره/ ٢١٦)
آيات شريفه مذكور، به روشنى دلالت بر وجوب جهاد دارند. از اين رو مىشود گفت ترديدى در وجوب جهاد از نظر قرآن نيست. اما بحث در نوع وجوب است، زيرا واجب انواع مختلفى دارد مثل عينى و كفايى، تعيينى و تخييرى، تعبدى و توصلى.
وجوب كفايى جهاد اكثر قريب به اتفاق فقها، از شيعه و سنى، معتقد به وجوب كفايى در مورد جهادند. بدين معنى كه اگر دعوت كفار به اسلام يا سركوب مهاجمين به وسيله عدهاى انجام شد در صورتى كه آن عده براى آن منظور به اندازه كافى باشند از عهده ديگران ساقط مىشود.
فقها در مورد كفايى بودن جهاد علاوه بر استدلال به سيره پيامبر (ص) به برخى از آيات قرآن نيز استدلال كردهاند، از جمله آيه شريفه:
«لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِينَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً وَكُلّاً وَعَدَ اللّهُ الْحُسْنَى ...» «١» مؤمنانى كه بى هيچ عذرى از جنگ سر مىتابند با كسانى كه به مال و جان خويش