قاتَلَ دُونَ أَهْلِهِ حَتّى‌ يُقْتَلَ فَهُوَ شَهيدٌ وَمَنْ قُتِلَ فى‌ جَنْبِ اللَّهِ فَهُوَ شَهيدٌ». «١» هر كس براى دفاع از جان خود كارزار كند تا كشته شود شهيد است و هر كس در راه دفاع از مال خود كشته گردد شهيد است و هر كس در راه دفاع از خاندانش قتال كند تا كشته شود شهيد است و هر كس در راه خدا كشته شود شهيد است.
ب- حقوق ملى: حقوقى است كه به يك ملّت و جامعه تعلّق داشته باشد مانند حق انتخاب رئيس و واگذارى امور به افراد برگزيده ملت. دفاع از اين نوع حقوق هم مورد ترديد نبوده و همگان به آن معتقدند. (جز قدرت‌هاى استعمارى كه خود را قيّم ديگران مى‌دانند).
ج- حقوق انسانى: يعنى آن دسته از حقوق كه به اشخاص يا يك ملّت محدود نمى‌شود بلكه به انسانيت و ارزش‌هاى انسانى مربوط است. مثل اصل آزادى. دفاع از چنين حقوقى به مراتب مقدم‌تر و شريف‌تر از دفاع از حقوق فردى و ملّى است: زيرا در اين صورت ديگر دفاع از خود يا ملّت خود نيست بلكه دفاع از حقّى است كه محدود به يك گروه خاصّ و تنها كسانى كه حق آنها پايمال گرديده نمى‌شود و همه انسان‌ها بايد از آن دفاع كنند.
٣- اصل توحيد، يك حق انسانى است: اسلام به عنوان كامل‌ترين دين، سعادت انسان‌ها را وابسته به ايمان به توحيد و آزادى از قيد خرافات و رهايى از بند عقايد جاهلى تلقى مى‌كند و اين را حقى براى تمام بشر مى‌داند.
بعد از بيان اين مقدمات به اين نتيجه روشن مى‌رسيم كه انسان متعهد و مسؤول وظيفه دارد آن گاه كه حقى از حقوق انسانى به خطر مى‌افتد به هر نحوى كه مى‌تواند از آن دفاع كند. «توحيد» از حقوق بسيار مهمّ جامعه بشرى است كه خداوند اجازه پايمال شدن اين حق را به هيچ فردى نمى‌دهد؛ به همين جهت پيامبران الهى با تحمّل رنج‌هاى طاقت فرسا تلاش كرده‌اند با دعوت و ارشاد و سلاح تبليغ و روشنگرى اين حق را زنده بدارند و سپس با ظالمان و ستمگرانى كه سدّ راه اين دعوت، و مانع هدايت مردمان بوده‌اند به مبارزه برخاسته‌اند. همچنين به مردمى كه از روى هواپرستى يا تحت تأثير شياطين و مستكبران از قبول حق سرباز مى‌زدند اجازه پيمودن و استمرار در مسير