قبضه يكى از شمشيرهاى پيامبر خدا يافتم كه نوشته بود: «صِلْ مَنْ قَطَعَكَ، وقُلِ الْحَقَّ وَلَوْ عَلى‌ نَفْسِكَ، واحسِنْ الى‌ مَنْ اساءَ الَيْكَ» «١» با كسى كه با تو قطع رابطه كرده، ارتباط برقرار كن، و حق را بگو گرچه به زيان خودت باشد، بدى ديگران را به نيكى تلافى كن.
معلوم است كه شمشير مظهر نيروى رزمى و نظامى آن روز بوده و معنى نوشتن اين جملات بر قبضه آن به اين معنى است كه وقتى شمشير قدرت در دست تو است بايد به اين نكات توجه داشته باشى. اينك به چند مورد از مقررات جنگى اسلام كه در آنها اين اصول به بهترين وجه مراعات گرديده اشاره مى‌كنيم:
١- مسلمانان به پيمانى كه با دشمن دارند بايد پايبند باشند، مگر اين كه از طرف دشمن نقض شود و اين، غير از خدعه و فريب در جنگ است كه جايز مى‌باشد.
٢- كشتن زنان، كودكان و پيرمردان، در جنگ ممنوع است (مگر زنان و پيرمردانى كه اسلحه به دست گرفته و به كشور اسلامى و يا جمع مسلمانان حمله نموده‌اند و در كارخود اصرار دارند و يا زنان و كودكان و پيرمردانى كه به عنوان سنگرِ دشمن و جهاد و دفاع در اسلام ١٥٩ درس پانزدهم: پيمان نظامى و عدم تعرض‌ اقع شده‌اند و مسلمانان بدين واسطه متحمل ضرر جانى و مالى مى‌شوند.)
٣- بريدن و قطعه قطعه كردن اعضاء كشتگان و همچنين اسراى دشمن (مثله كردن) از نظر اسلام حرام است.
و موارد ديگرى كه در بحث مقررات جنگ بايد به آن پرداخت. در اينجا به سخنى از نهج البلاغه و ذكر دو نمونه در مورد مراعات حال افراد غير نظامى دشمن در جنگ‌هاى صدر اسلام بسنده مى‌كنيم.
«... فَإِذا كانَتِ الهَزيمَةُ بِإِذْنِ اللَّهِ فَلا تَقْتُلوا مُدْبِراً وَلا تُصِيبُوا مُعْوِراً وَلا تُجْهِزُوا عَلى‌ جَريحٍ وَلا تَهيجُوا النِّساء بِأَذًى وَانْ شَتَمْنَ اعْراضَكُمْ وَسَبَبْنَ امُراءَكُمْ» «٢» اگر به خواست خدا شكست خوردند و گريختند، آن را كه فرار مى‌كند مكشيد و به كسى كه‌