جهاد و دفاع در اسلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٨١
مىكرد و هم با مال. و اگر رزمنده توانايى مالى بيشترى داشت ممكن بود براى ديگران نيز، بدون چشمداشتى، وسائل حمل و نقل، سلاح و آذوقه تهيه نمايد. چنان كه قيس بن سعد در «سريّه خبط» چند شتر خريدارى نمود و براى رزمندگان كه آزوقهشان به پايان رسيده بود نحر كرد و مورد تمجيد رسول خدا (ص) قرار گرفت. «١» ٢- جهاد با جان: گاهى مىشد كه رزمنده فقير بود و توان تهيه وسائل جنگ را نداشت مثل آن هفت نفرى «٢» كه در جريان جنگ تبوك به محضر رسول خدا (ص) رسيدند تا آن حضرت وسايل لازم را فراهم كند. آن حضرت هم امكاناتى در اختيار نداشتند ولذا با چشم گريان برگشتند. شخصى به نام «يامين بن عمير نضرى» دو نفر از آنها را تجهيز كرد و به آنها مركب و زاد و توشه سفر داد و آن دو عازم جهاد شدند. «٣» بدين ترتيب عدّهاى كه مال نداشتند با كمك ديگران در جهاد شركت مىكردند.
٣- جهاد با مال: عدّه زيادى از مسلمانان چه زن و چه مرد براى تأمين نياز رزمندگان مسلمان در صدر اسلام همكارى مىكردند به خصوص در مواردى حساس مثل جنگ تبوك، چرا كه اين كار را مصداق جهاد با اجر و پاداش بزرگ، و نيز مصداق روشن انفاق در راه خدا تلقى مىكردند، كه آيه شريفه: «وَأَنْفِقُوْا فِي سَبِيلِ اللّهِ وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ» «٤» به آن دلالت داشت؛ به ويژه كه اين آيه در سياق آيات جهاد و در دنباله آنها آمده است. همچنان كه قرآن مجيد در دنباله آيه شريفه «وَأَعِدُّوا لَهُم مَااستَطَعْتُم مِن قُوَّةٍ» به مسأله انفاق اشاره كرده مىفرمايد: «وَمَا تُنْفِقُوا مِن شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ» «٥» رسول خدا (ص) نيز مردم را به جهاد مالى تشويق نموده مىفرمود: «پاداش كسى كه